Name: مثنوی معنوی - دفتر اول - براساس تصحیح سید حسن میرخانی - مولانا جلال الدین محمد بلخی رومی
Availability: InStock
Author: مولانا جلالالدین محمد بلخی رومی

مثنوی معنوی - دفتر اول

33

گفت: «دانستم که رنجت چیست زود *** در عِلاجت سِحرها خواهم نمود¹
شاد باش و ایمن و فارغ که من *** آن کُنم با تو که باران با چمن²‌
من غمِ تو می‌خورم، تو غم مخَور *** بر تو من مُشفِق‌ترم از صد پدر
هان و هان این راز را با کس مگوی *** گرچه شاه از تو کند بس جست وجوی³
🔹 تا توانی پیشِ کس مگشای راز *** بر کسی این در مکُن زِنهارْ باز»⁴
----------
چون‌که اسرارت نهان در دل شود *** آن مرادت زودتر حاصل شود
گفت پیغمبر: «هر آن کاو سِرْ نهفت *** زود گردد با مرادِ خویش جفت‌»⁵
دانه چون اندر زمین پنهان شود *** سرِّ آن، سرسبزی بُستان شود⁶
زرّ و نقره گر نبودندی نهان *** پرورش کیْ یافتندی زیرِ کان؟‌⁷
----------
وعده‌ها و لطف‌های آن حکیم *** کرد آن رنجور را ایمن ز بیم
----------
وعده‌ها باشد حقیقی، دل‌پذیر *** وعد‌ه‌ها باشد مجازی، تاسِه‌گیر⁸
وعدۀ‌ اهلِ کَرمْ گنجِ روان *** وعدۀ نا اهل شد رنجِ روان‌⁹
🔹 وعده را باید وفا کردن تمام *** ور نخواهی کرد، باشی سرد و خام
1. سحر: جادو (کار خارق عادت).
2. ایمن: محفوظ و در امان. فارغ: آسوده‌خاطر.
3. هان: آگاه باش.
4. الحاقی از طبع کلاله خاور.
  زنهار: بر‌حذر باش.
5. نزهة النّاظر و تنبيه الخاطر، ص 11؛ رسول‌اللٰه صلّی اللٰه علیه و‌ آله: «اِستَعينُوا عَلىٰ‌ إنجاحِ‌ الحَوائجِ بِالكِتمانِ‌...» (برای برآورده شدن حوائج خویش از کتمان و نگفتن اسرارتان استعانت بجویید؛ زیرا هر صاحب‌نعمتی مورد حسادت واقع می‌شود).
  کاو: که او. سرْ نهفت: سرّ و راز را پنهان داشت. زود گردد با مراد خویش جفت: زود به مقصود خود می‌رسد.
6. سِرّ: استتار و کتمان و پنهانی.
7. کان: معدن.
8. دل‌پذیر: اطمینان‌بخش، پسندیده و مطلوب. تاسه: 1) اندوه و اضطراب؛ 2) گرفتگی گلوی حاصل از غصّه. تاسه‌گیر: اندوه و اضطراب‌آور.
9. گنجِ روان: 1) گنج فراوان مانند گنج قارون، 2) گنج و سکّۀ رایج. رنج روان: رنجش روح و جان.