
مثنوی معنوی - دفتر اول
براساس تصحیح سید حسن میرخانی
دفتر اول از کتاب شریف «مثنوی معنوی» از آثار نفیس و گرانسنگ مولانا جلالالدین محمد رومی بلخی است که با تصحیحی بر متن مصحَّح مرحوم سیدحسن میرخانی، به ساحت طالبان علم و معرفت تقدیم میگردد. برخی از مهمترین موضوعات مندرج در این دفتر: - نینامه - حقیقت عشق إلهی و کیفیت حرکت سالک در مسیر معبود. - توصیف حال عارف بِالله نسبت به دنیا. - لزوم تبعیت از ولیّ إلهی. - بیان راههای انحرافی مزوّران در مقابل مسیر حق. - معنای جبر و تفویض. - ادب حضرت آدم علیهالسلام در مقابل خداوند. - غیرت خداوند متعال در تحریم زشتیها. - تفسیر «مَن کانَ للّٰه کانَ اللٰهُ له». - بیان نفحههای الهی بر سالکان. - هدایتنیافتن معاندان. - توصیۀ پیامبر دربارۀ تقرّب به خدا با عقل. - اخلاص در عشق. - نکوهش قیاس.
مثنوی معنوی - دفتر اول
25درخواستن توفیقِ رعایتِ ادب، و وِخامتِ بیادبی
از خدا جوییم توفیقِ ادب *** بیادب محروم مانْد از لطفِ ربّ بیادبْ تنها نه خود را داشت بَد *** بلکه آتش در همهیْ آفاق زد مائده از آسمان درمیرسید *** بیشِریٰ و بَیع و بیگفت و شنید1 در میانِ قومِ موسیٰ چند کس *** بیادب گفتند: «کو سیر و عدس؟» مُنقطِع شد خوان و نان از آسمان *** ماند رنجِ زَرع و بیل و داسِمان2 بازْ عیسیٰ چون شفاعت کرد، حقّ *** خوان فرستاد و غنیمت بر طَبَق3 🔹 مائده از آسمان شد عائِده *** چونکه گفت: ﴿أنزِل عَلَينا مائِده﴾4 بازْ گستاخانْ ادب بُگذاشتند *** چون گدایانْ زَلّهها برداشتند5 کرد عیسیٰ لابه ایشان را: «که این *** دائم است و کم نگردد از زمین»6 بدگمانیکردن و حِرصآوریّ *** کفر باشد نزدِ خوانِ مِهتری زآن گدارویانِ نادیده زِ آز *** آن درِ رحمت بر ایشان شد فراز7 🔹 نان و خوان از آسمان شد مُنقَطِع *** بعد از آن، زآن خوان نشد کس مُنتَفِع8 ----------
- سوره البقره، آیه 61.
مائده: سفرۀ پر از طعام. شریٰ و بیع: خرید و فروش. - زرع: کِشت.
- طَبق: هر ظرف گرد بزرگ که بر آن غذا خورند.
- سوره المائده، آیه 112.
﴿أنزِل عَلَينا مائدَه﴾: [ای خدا و ای پروردگار ما] خوانِ طعامى از آسمان براى ما فرو فرست. شد عائده: برگشت. - زلّه: باقیماندۀ غذا.
- لابه: درخواست ملتمسانه.
- نادیده: ندید بَدید. آز: حرص. شد فراز: بسته شد.
- نسخۀ ناسخه: مَنّ و سَلویٰ زآسمان.
- سوره البقره، آیه 61.
