Name: مثنوی معنوی - دفتر اول - براساس تصحیح سید حسن میرخانی - مولانا جلال الدین محمد بلخی رومی
Availability: InStock
Author: مولانا جلالالدین محمد بلخی رومی

مثنوی معنوی - دفتر اول

23

عاجز شدنِ طبیبان در معالجۀ کنیزک، و ظاهر شدنِ [عجزشان] بر پادشاه، و روی آوردن او به درگاه پادشاهِ حقیقی
شَه چو عجزِ آن طبیبان را بدید *** پابرهنه جانبِ مسجد دوید
رفت در مسجد، سوی محراب شد *** سجده‌گاه از اشکِ شَه، پُر آب شد
چون به‌‌خویش آمد ز غَرقابِ فَنا *** خوش زبان بگشاد در مدح و ثنا:¹
«کِای کمینه‌یْ بخشِشَت مُلکِ جهان *** من چه گویم چون تو می‌دانی نهان؟!‌²
🔹 حالِ ما و این طبیبانْ سربه‌سر *** پیشِ لطفِ عامِ تو باشد هدر
ای همیشه حاجتِ ما را پناه *** بارِ دیگر ما غلط کردیم راه‌
لیک گفتی: ”گرچه می‌دانم سِرَت *** زود هم پیدا کُنَش بر ظاهرت“»‌³
چون برآورْد از میانِ جانْ خروش *** اندر آمد بحرِ بخشایِش به جوش‌
در میانِ گریه خوابش در ر‌ُبود *** دید در خواب او که پیری ر‌و نمود⁴
گفت: «ای شه، مژده حاجاتت رواست *** گر غریبی آیدَت فردا، ز ماست‌
چون‌که آید او حکیمِ حاذق است *** صادقش دان؛ کاو امین و صادق است‌
در عِلاجش سِحرِ مطلق را ببین *** در مزاجش قدرتِ حق را ببین»‌⁵
🔹 خفته بود، آن خواب دید آگاه شد *** گشته‌مَملوکِ کنیزک شاه شد⁶
چون رسید آن وعده‌گاه و روز شد *** آفتاب از شرقْ اخترسوز شد⁷
1. نسخۀ قونیه: مدح و دعا.
  غرقاب: اعماقِ (آب). فَنا: نیستی و خود را ندیدن.
2. کمینه: کمترین.
3. سِرَت: سرّ و راز تو.
4. پیر: مُرشد و ولیّ الهی.
5. علاج: درمان. مزاج: ترکیب دارو.
6. گشته‌مملوک... : آن کسی که بندۀ عشق کنیزک شده بود، با وصول به ولیّ الٰهی آزاد گشت و شاه گردید.
7. اخترسوز: ناپدیدکنندۀ ستارگان.