Name: مثنوی معنوی - دفتر اول - براساس تصحیح سید حسن میرخانی - مولانا جلال الدین محمد بلخی رومی
Availability: InStock
Author: مولانا جلالالدین محمد بلخی رومی

مثنوی معنوی - دفتر اول

53

ای بسا اصحاب کهف اندر جهان *** پهلوی تو، پیشِ تو هست این زمان‌
غار با تو یار با تو در سرود *** مُهر بر چشم است و بر گوشَت؛ چه سود؟!¹
🔹 باز دان کز چیست این روپوش‌ها؟ *** خَتمِ حق بر چشم‌ها و گوش‌ها²
سؤال کردن خلیفه از لیلی و جواب دادن لیلی او را
گفت لیلی را خلیفه: «کآن تویی *** کز تو مجنون شد پریشان و غَویّ‌؟!³
از دگر خوبان تو افزون نیستی» *** گفت: «خامُش! چون تو مجنون نیستی‌
🔹 دیدۀ مجنون اگر بودی تو را *** هر دو عالَم بی‌خطر بودی تو را⁴
🔹 با خودی تو، لیک مجنونْ بی‌خود است *** در طریقِ عشقْ بیداری بد است»⁵
----------
هر که بیدار است، او در خواب‌تر *** هستْ بیداریش از خوابش بَتَر⁶
🔹 هر که در خواب است، بیداریش بِهْ *** مستِ غفلت، عینِ هشیاریش بِهْ⁷
چون به حق بیدار نَبوَد جانِ ما *** هست بیداری چو دَربندانِ ما⁸
جان همه روز از لگدکوبِ خیال *** و‌ز زیان و سود و از خوفِ زوال⁹‌
نی صفا می‌مانَدش نی لطف و فَرّ *** نی به‌سوی آسمان راهِ سفر¹⁰
1. نسخۀ قونیه: یار با او غار با او.
  خدا و عالم هستی با تو نوای حقیقت سر‌می‌دهند، ولی چه سود که پردۀ غفلت چشم و گوش تو را پوشانده است.
2. روپوش: حجاب. خَتم: مُهرکردن.
3. غَویّ: گمراه.
4. بی‌خطر: بی‌ارزش و بَها.
5. بی‌خود است: از خودیّت بیرون آمده است.
6. بیدار: هشیار در امور دنیا. در خواب‌تر: از ادراک ملکوت و جمال محبوب غافل‌تر و در خواب‌تر است. بَتَر: بدتر.
7. در خواب: غافل از امور دنیا. بیداریش بِه: بیداری‌اش بهتر از خواب اوست؛ زیرا در وصال محبوب است.
8. حق: خدا. دربندان: حصار، زندان.
9. خوف زوال: ترس از نیستی و هلاکت.
10. لُطف: لطافت و جمال. فرّ: شکوه و جلال.