Name: مثنوی معنوی - دفتر اول - براساس تصحیح سید حسن میرخانی - مولانا جلال الدین محمد بلخی رومی
Availability: InStock
Author: مولانا جلالالدین محمد بلخی رومی

مثنوی معنوی - دفتر اول

46

داستانِ پادشاهِ جُهودان که نصرانیان را می‌کُشت از بهرِ تعصّبِ‌ ملّتِ خود و حکایتِ آن استاد و شاگردِ او
بود شاهی در جُهودانْ ظلم‌ساز *** دشمنِ عیسیّ و نَصرانی‌گُداز¹
عهدِ عیسیٰ بود و نوبتْ آنِ او *** جانِ موسیٰ او و، موسیٰ جانِ او²
شاهِ اَحول کرد در راهِ خدا *** آن دو دمسازِ خدایی را جدا³
----------
گفت استادْ اَحولی را: «کاندر آ *** رو، برون آر از وُثاقْ آن شیشه را»⁴
🔹 چون درونِ خانه اَحول رفت زود *** شیشه پیشِ چشم او دو می‌نمود
گفت اَحول: «ز‌آن دو شیشه تا کدام *** پیشِ تو آرم؟ بکن شرحی تمام»‌
گفت استاد: «آن، دو شیشه نیست، رو *** احولی بگذار و افزون‌بین مشو»
گفت: «ای اُستا مرا طعنه مزن» *** گفت اُستا: «ز‌آن دو، یک را برشکن»
چون یکی بشکست، هر دو شد ز چَشم *** مردْ أحوَل گردد از مَیلان و خشم⁵‌
شیشه یک بود و به چشمش دو نمود *** چون شکست آن شیشه را، دیگر نبود⁶
خشم و شهوت مرد را أحوَل کند *** زِ اسْتقامتْ روح را مُبدَل کند⁷
چون غرض آمد، هنر پوشیده شد *** صد حجاب از دل به سوی دیده شد
چون دهد قاضی به دلْ رِشوت قرار *** کی شناسد ظالم از مظلومِ زار؟!⁸
----------
1. جُهودان: یهودیان. نصرانی‌گداز: آزار‌دهندۀ نصرانیان.
2. آنِ او: برای او، مالِ او (حضرت عیسیٰ علیه السّلام).
3. اَحول: دوبین. دمساز: همدم.
4. اندر آ: داخل شو. وُثاق: خانه، اتاق.
5. شد ز چشم: از چشم پنهان گشت. مَیلان: تمایلات و شهوات.
6. دیگر: شیشۀ دیگر.
7. استقامت: تعادل و توازن. مُبدَل: دگرگون.
8. رشوت به دل قرار دادن: رشوه را در دل خود جای دادن و به آن انس گرفتن.