
مثنوی معنوی - دفتر اول
براساس تصحیح سید حسن میرخانی
دفتر اول از کتاب شریف «مثنوی معنوی» از آثار نفیس و گرانسنگ مولانا جلالالدین محمد رومی بلخی است که با تصحیحی بر متن مصحَّح مرحوم سیدحسن میرخانی، به ساحت طالبان علم و معرفت تقدیم میگردد. برخی از مهمترین موضوعات مندرج در این دفتر: - نینامه - حقیقت عشق إلهی و کیفیت حرکت سالک در مسیر معبود. - توصیف حال عارف بِالله نسبت به دنیا. - لزوم تبعیت از ولیّ إلهی. - بیان راههای انحرافی مزوّران در مقابل مسیر حق. - معنای جبر و تفویض. - ادب حضرت آدم علیهالسلام در مقابل خداوند. - غیرت خداوند متعال در تحریم زشتیها. - تفسیر «مَن کانَ للّٰه کانَ اللٰهُ له». - بیان نفحههای الهی بر سالکان. - هدایتنیافتن معاندان. - توصیۀ پیامبر دربارۀ تقرّب به خدا با عقل. - اخلاص در عشق. - نکوهش قیاس.
مثنوی معنوی - دفتر اول
45🔹 دیدنِ دانا، عبادت این بوَد *** فَتحِ أبوابِ سعادت این بوَد1 چون بسی ابلیسِ آدمروی هست *** پس به هر دستی نشاید داد دست2 زآنکه صیّاد آورَد بانگِ صفیر *** تا فریبد مرغ را آن مرغگیر3 بشنوَد آن مرغْ بانگِ جنسِ خویش *** از هوا آید، بیابد دام و نیش4 حرفِ درویشان بدُزدد مردِ دون *** تا بخواند بر سَلیمی زآن فُسون5 کارِ مردانْ روشنیّ و گرمی است *** کارِ دونانْ حیله و بیشرمی است6 شیرِ پشمین از برای کَدّ کنند *** بومُسَیلِم را لقبْ احمد کنند7 بومُسَیلِم را لقبْ کَذّاب ماند *** مر محمّد را اُولُوالْألباب ماند8 آن شرابِ حقْ خِتامش مُشکِ ناب *** باده را خَتمش بوَد گَند و عذاب9 - الحاقی از طبع کلاله خاور.
عوالی اللّئالی، ج 4، ص 73؛ رسولاللٰه صلّی اللٰه علیه و آله و سلّم: «النَّظَرُ إلىٰ وَجهِ العالِمِ عِبادَة.» - نشاید: شایسته و سزاوار نیست.
- صفیر: (تقلید صدای پرندگان برای بهدام انداختن آنها).
- نیش: تیغ.
- دون: فرومایه و پست. سلیم: 1) مارگزیده (دردمند)؛ 2) سادهدل. فسون: مکر و حیله، سِحر و جادو.
- دونان: افراد دون و فرومایه
- طبع میرزا محمود: جامۀ پشمین.
کدّ: طلب روزی؛ گدایی. بومُسَیلِم: مُسَیلمه که ادعای نبوّت کرد. - اُولو الألباب: صاحبان عقل و خرد.
- خَتم و خِتام: پایان کار، سرانجام.
- الحاقی از طبع کلاله خاور.
