Name: مثنوی معنوی - دفتر اول - براساس تصحیح سید حسن میرخانی - مولانا جلال الدین محمد بلخی رومی
Availability: InStock
Author: مولانا جلالالدین محمد بلخی رومی

مثنوی معنوی - دفتر اول

44

در دهانِ زنده خاشاک اَر جَهَد *** آنگَه آرامد که بیرونش نَهَد
در هزاران لقمه یک خاشاکِ خُرد *** چون در آمد، حسِّ زنده پی ببُرد
حسّ دنیا نردبانِ این جهان *** حسِّ عُقبیٰ نردبانِ آسمان‌¹
صحّتِ این حسّ بجویید از طبیب *** صحّتِ آن حسّ بجویید از حبیب‌
صحّتِ این حسّ ز معموریِّ تن *** صحّتِ آن حسّ ز تخریبِ بدن‌²
شاهِ جانْ مر جسم را ویران کند *** بعدِ ویرانیش آبادان کند³
🔹 ای خُنُک جانی که بهرِ عشق و حال *** بَذل کرد او خان و مان و مُلک و مال⁴
کرد ویرانْ خانه بهرِ گنجِ زر *** و‌ز همان گَنجش کند مَعمورتر
آب را بُبْرید و جُو را پاک کرد *** بعد از آن در جُو روان کرد آبِ خَورد
پوست را بشکافت، پیکان را کشید *** پوستِ تازه بعد از آنَش بر‌دمید⁵
قلعه ویران کرد و از کافر سِتَد *** بعد از آن برساختش صد بُرج و سدّ⁶
کارِ بی‌چون را که کیفیّت دهد؟! *** اینکه گفتم هم ضرورت می‌دهد
گه چنین بنماید و گه ضدِّ این *** جز که حیرانی نباشد کارِ دین‌
🔹 کاملان کز سرِّ تحقیق آگه‌اند *** بی‌خود و حیران و مست و والِه‌اند
نه چنین حیران که پشتش سوی اوست *** بَل چنان حیران که غرق و مستِ دوست⁷‌
آن یکی را رویِ او شد سوی دوست *** وین یکی را رویِ او خودْ روی اوست
روی هر یک می‌نگر، می‌دار پاس *** بو که گردی تو ز خدمتْ روشناس‌⁸
1. نسخۀ قونیه: حسّ دینی نردبان آسمان.
2. معموریِّ تن: آبادانی و سلامتی بدن.
3. نسخۀ قونیه: راه جان.
4. خان: خانه. مان: اسباب و اثاثیه. مُلک: ریاست و پادشاهی.
5. پیکان را کشید: تیر را بیرون کشید.
6. سِتَد: گرفت.
7. طبع میرزا محمود: بل چنان حیران که روی در روی اوست.
8. بو که: باشد که، امید است که.