Name: مثنوی معنوی - دفتر اول - براساس تصحیح سید حسن میرخانی - مولانا جلال الدین محمد بلخی رومی
Availability: InStock
Author: مولانا جلالالدین محمد بلخی رومی

مثنوی معنوی - دفتر اول

41

می‌نمود آن مرغ را هر گون شگِفت *** وز تعجّب لب به دندان می‌گرفت¹
🔹 دم به ‌دم می‌گفت از هر در سخن *** تا که باشد کاندر آید در سخن
🔹 بر امیدِ آنکه مرغ آید به گفت *** چشمِ او را با صُوَر می‌کرد جفت²
ناگهانی جولَقیّ‌ای می‌گذشت *** با سَری بی‌مو به‌سانِ طاس و طَشت³‌
طوطی اندر گفت آمد در زمان *** بانگ بر وی زد بگفتش: «کِای فلان‌⁴
کَز چه‌ای کَل؟ با کَلان آمیختی؟ *** تو مگر از شیشه روغن ریختی؟»
از قیاسش خنده آمد خلق را *** کاو چو خود پنداشت صاحب‌دَلق را⁵
----------
کارِ پاکان را قیاس از خود مگیر *** گرچه باشد در نوشتنْ شیرْ شیر
جمله عالَم زین سبب گمراه شد *** کم کسی زَ ابْدالِ حقّ آگاه شد⁶
🔹 اَشقیا را دیدۀ بینا نبود *** نیک و بد در دیده‌شان یکسان نمود⁷
هم‌سَری با انبیا برداشتند *** اولیا را همچو خود پنداشتند⁸
گفته: «اینک ما بشر، ایشان بشر *** ما و ایشان بستۀ خوابیم و خَور»⁹
این ندانستند ایشان از عَمیٰ *** هست فرقی در میانْ بی‌مُنتَهیٰ¹⁰
هر دو گونْ زنبور خوردند از محل *** لیک شد ز‌آن نیش و زین دیگر عسل‌
هر دو گون آهو گیا خوردند و آب *** زین یکی سِرگین شد و ز‌آن مُشکِ ناب‌
هر دو نِی خوردند از یک آب‌خَور *** آن یکی خالیّ و این پُر از شِکر¹¹
1. هر گون شگفت: هر‌ گونه کار شگفت‌انگیز.
2. صُوَر: اَشکال و منظره‌ها.
3. جولَقیّ: ژنده‌پوش. طاس: تشت بزرگ.
4. نسخۀ قونیه: بانگ بر درویش زد چون عاقلان.
5. کاو: زیرا که او. دلق: لباس پشمین صوفیان. (صاحبْ‌دلق: همان جولقیّ).
6. اَبدال: جمع بَدَل یا بَدیل؛ اولیای خدا.
7. الحاقی از طبع کلاله خاور.
  اشقیا: سنگدلان و تیره‌بختان. (شقاوت ضدّ سعادت)
8. هم‌سَری: برابری.
9. بسته: گرفتار. خور: خوردن.
10. عَمیٰ: کوری؛ (کوری دل).
11. آبخور: محلّ آب خوردن.