Name: مثنوی معنوی - دفتر اول - براساس تصحیح سید حسن میرخانی - مولانا جلال الدین محمد بلخی رومی
Availability: InStock
Author: مولانا جلالالدین محمد بلخی رومی

مثنوی معنوی - دفتر اول

40

طفل می‌لرزد ز نیشِ اِحتِجام *** مادرِ مُشفِق در آن غمْ شادکام‌¹
تو قیاس از خویش می‌گیری وَلیک *** دورِ دور افتاده‌ای، بنْگر تو نیک²‌
🔹 پیش‌تر آ تا بگویم قصّه‌ای *** بو که یابی از بَیانم حِصّه‌ای³
حکایت مرد بقّال و روغن ریختنِ طوطی
بود بقّالی مر او را طوطی‌ای *** خوش‌نوا و سبز و گویا طوطی‌ای
بر دُکان بودی نگهبانِ دکان *** نکته گفتی با همه سوداگران⁴‌
در خطابِ آدمی ناطق بُدی *** در نوای طوطیانْ حاذق بُدی
🔹 خواجه روزی سوی خانه رفته بود *** بر دکانْ طوطی نگهبانی نمود
🔹 گربه‌ای بر‌جَست ناگَه از دکان *** بهرِ موشی، طوطیَک از بیمِ جان
جَست و از صدرِ دکان سویی گریخت *** شیشه‌های روغنِ بادام ریخت
از سوی خانه بیامد خواجه‌اش *** بر دکان بنشست فارغْ خواجه‌وَش‌⁵
دید پُر روغن دکان و جاشْ چرب *** بر سرش زد، گشت طوطی کَلْ ز ضَرْب‌⁶
روزکِ چندی سخنْ کوتاه کرد *** مردِ بقّال از ندامت آه کرد
ریش برمی‌کنْد و می‌گفت: «ای دریغ *** کآفتابِ نعمتم شد زیرِ میغ‌⁷
دستِ من بشکسته بودی آن زمان *** چون زدم من بر سرِ آن خوش‌زبان؟!‌»
هدیه‌ها می‌داد هر درویش را *** تا بیابد نُطقِ مرغِ خویش را⁸
بعدِ سه روز و سه شبْ حیران و زار *** بر دکان بنشسته بُد نومیدوار
🔹 با هزاران غصّه و غم گشته جفت *** کِای عجب، این مرغْ کی آید به گفت؟
1. نیش: تیغ. احتجام: حجامت کردن. مشفق: مهربان و دلسوز و نگران.
2. قیاس: مقایسه کردن. تو قیاس از خویش می‌گیری: کار خدا و اولیای او را با کار خود مقایسه می‌کنی.
3. بو که: باشد که، امید است که. حصّه: بهره و نصیب.
4. سوداگر: مشتری
5. خواجه‌اش: صاحب طوطی. خواجه‌وش: مانند بزرگان.
6. کَل: کچل.
7. میغ: ابر.
8. درویش: بی‌نوا و تهی‌دست.