Name: مثنوی معنوی - دفتر اول - براساس تصحیح سید حسن میرخانی - مولانا جلال الدین محمد بلخی رومی
Availability: InStock
Author: مولانا جلالالدین محمد بلخی رومی

مثنوی معنوی - دفتر اول

37

🔹 چون‌که زرگر از مرض بد حال شد *** و‌ز گُدازَش شخص او چون نال شد¹
گفت: «من آن آهوَم کز نافِ من *** ریخت آن صیّادْ خونِ صافِ من‌²
ای من آن روباهِ صحرا کز کمین *** سر بُریدندم برای پوستین
ای من آن پیلی که زخمِ پیلبان *** ریخت خونم از برای استخوان³‌
آن که کُشتَه‌سْتم پیِ مادونِ من *** می‌نداند که نخُسبد خونِ من‌⁴
بر مَن است امروز و فردا بر وی است *** خونِ چون من کس چنین ضایع کی است؟!»
----------
گرچه دیوار افکنَد سایه‌یْ دراز *** باز گردد سوی او آن سایه باز
این جهانْ کوه است و فعلِ ما نِدا *** سوی ما آید نِداها را صَدا⁵
----------
این بگفت و رفت در دَم زیرِ خاک *** آن کنیزک شد ز رنج و دردْ پاک⁶‌
----------
ز‌آنکه عشقِ مردگان پاینده نیست *** چون‌که مرده سوی ما آینده نیست⁷‌
عشقِ زنده در روان و در بَصَر *** هر دمی باشد ز غنچه تازه‌تر
عشقِ آن زنده گُزین کاو باقی است *** و‌ز شرابِ جان‌فَزایت ساقی است
عشقِ آن بگزین که جمله انبیا *** یافتند از عشقِ او کار و کِیا⁸
تو مگو: «ما را بدان شهْ بار نیست» *** با کریمان کارها دشوار نیست⁹‌
1. الحاقی از طبع کلاله خاور.
  گدازَش: ذوب شدن و لاغر‌شدن او. نال: نیِ باریک و تو‌خالی.
2. کز ناف من: به‌خاطر نافه و مُشک من.
3. پیلبان: (شکارچی فیل). استخوان: (عاج).
4. پیِ مادون من: برای چیزی بی‌ارزش‌تر از جان من. می‌نداند: نمی‌داند. نخسبد خون من: خون من هدر نمی‌رود.
5. صَدا: انعکاس صوت، پژواک.
6. نسخۀ قونیه: ز عشق و رنج.
7. آینده نیست: نمی‌آید.
8. کار و کیا: قدرت و سیطره (باطنی).
9. بار: رخصت و اجازۀ ورود.