Name: مثنوی معنوی - دفتر اول - براساس تصحیح سید حسن میرخانی - مولانا جلال الدین محمد بلخی رومی
Availability: InStock
Author: مولانا جلالالدین محمد بلخی رومی

مثنوی معنوی - دفتر اول

111

مکرهای جَبریانم بسته کرد *** تیغِ چوبینْشان تنم را خسته کرد¹
زین سپس من نشنوم آن دمدمه *** بانگِ دیوان است و غولانْ آن همه‌²
----------
بر‌دَران -ای دل- تو ایشان را، مَـایست *** پوستْشان بر‌کَن کِشان جز پوست نیست»³‌
پوست چه ‌بْوَد؟ گفته‌های رنگ ‌رنگ *** چون زرِه بر آبْ کِش نبوَد درنگ‌
این سخن چون پوست و، معنا مغز دان *** این سخن چون نقش و، معنا همچو جان‌
پوست باشد مغزِ بد را عیب‌پوش *** مغزِ نیکو را ز غیرتْ غیب‌پوش‌
چون قلم از باد بُد، دفتر ز آب *** هرچه بنویسی، فنا گردد شتاب‌
نقشِ آب است، ار وفا خواهی از آن *** باز‌گردی دست‌های خود گَزان‌
بادِ در مردمْ هویٰ و آرزوست *** چون هویٰ بگذاشتی، پیغامِ هوست‌
خوش بوَد پیغام‌های کردگار *** کاو ز سر تا پایْ باشد پایدار
خطبۀ شاهان بگردد و‌آن کیا *** جز کیا و خطبه‌های انبیا⁴
ز‌آنکه بَوشِ پادشاهان از هواست *** بارنامه‌یْ انبیا از کبریاست⁵‌
از دِرَم‌ها نامِ شاهان بر‌کَنند *** نامِ احمد تا قیامت می‌زنند⁶
نامِ احمد نامِ جمله‌یْ انبیاست *** چون‌که صد آمد، نود هم پیشِ ماست‌
🔹 این سخن پایان ندارد ای پسر *** قصّۀ خرگوشْ گو و شیرِ نر
1. بسته کرد: دست و پایم را بست. خسته: آزرده و مجروح.
2. دمدمه: مکر و فریب. دیوان: جمع دیو.
3. ای دل آن‌ها را پاره پاره کن و درنگ نکن، پوستشان را بر‌کَن؛ زیرا آن‌ها را زیر این پوست، مغز و حقیقتی نیست.
4. کلام و وعده‌های پادشاهان و سروری آن‌ها دوام و ثبات ندارد و زوال‌پذیر است؛ برخلاف وعده و کلام و سروری انبیا.
5. بَوش: شکوه و کرّ و فرّ. بارنامه: حشمت و بزرگی.
6. دِرَم: درهم، سکّه.