Name: مثنوی معنوی - دفتر اول - براساس تصحیح سید حسن میرخانی - مولانا جلال الدین محمد بلخی رومی
Availability: InStock
Author: مولانا جلالالدین محمد بلخی رومی

مثنوی معنوی - دفتر اول

225

باز آید سوی دام از بهرِ خَور *** ساعِد شَه یابد و اقبال و فَرّ¹
طفل شد مَکتبْ پیِ کسبِ هُنر *** بر اُمیدِ مرغ و یا لطفِ پدر
پس ز مکتب آن یکی صَدری شده *** ماهیانه داده و بَدری شده‌
آمده عبّاسْ حَرب از بهرِ کین *** بهرِ قَمعِ احمد و اِستیزِ دین²‌
گشت دین را تا قیامت پشت و رو *** در خلافتْ او و فرزندان او
🔹 آمده عُمَّر به حَربِ مصطفیٰ *** تیغْ در کَف، بسته بس میثاق‌ها
🔹 گشته اندر شرعْ امیرالمؤمنین *** پیشوا و مُقتَدای اهلِ دین
🔹 آن علف‌کِش سوی ویران‌ها شده *** بی‌خبر بر گنجْ ناگَه بَر‌ زده³
🔹 تشنه آمد سوی جوی آبْ در *** دید اندر جویْ خودْ عکسِ قمَر
----------
«من بر این در، طالبِ چیز آمدم *** صَدر گشتم چون به دِهلیز آمدم‌
آب آوردم به تُحفه بهرِ نان *** بوی نانَم بُرد تا صدرِ جهان⁴‌
نانْ برون رانْد آدمی را از بهشت *** نانْ مرا اندر بهشتی در سِرِشت‌
رَستم از آب و زِ نان همچون مَلَک *** بی‌غرض گردم بر این درْ چون فَلک»⁵‌
----------
بی‌غرض نبوَد به گَردش در جهان *** غیرِ جسم و غیرِ جانِ عاشقان‌
1. تصحیح شده بر اساس نسخۀ قونیه. میرخانی:
  باز آمد سوی دام از بهرِ خَور *** ساعدِ شَه یافت او با صد خطر
  (خطر: مقام و بزرگی).
2. عبّاس عموی رسول خدا صلّی اللٰه علیه و آله و سلّم در جنگ بدر در سپاه مشرکین بود و در نهایت اسیر سپاه اسلام شد... و چون در برابر آزادی از او فدیه خواستند اظهار نداری کرد... پیغمبر خدا او را از مالی که نزد همسرش سپرده بود باخبر ساخت، درنتیجه او شهادتین بر زبان جاری ساخت و اسلام آورد. (طبقات کبریٰ، ج 4، ص 9)
3. علف‌کش: آن‌که در پیِ جمع‌آوری علف (برای دام خویش) است.
4. نسخۀ قونیه: تا صدر جَنان.
5. بی‌غرض گردم: بی‌هدف به‌چرخش درآیم.