Name: مثنوی معنوی - دفتر اول - براساس تصحیح سید حسن میرخانی - مولانا جلال الدین محمد بلخی رومی
Availability: InStock
Author: مولانا جلالالدین محمد بلخی رومی

مثنوی معنوی - دفتر اول

217

در دلِ مؤمن بِگُنجم، ای عجب *** گر مرا جویی، در آن دل‌ها طَلَب“‌
گفت: ”فَادْخُلْ فی عِبادی، تَلتَقی *** جَنَّةً مِن ر‌ُؤیَتی، یا مُتَّقی“¹‌
عرشْ با آن نور و با پهنای خویش *** چون بدید او را، برفت از جای خویش‌
خود بزرگیْ عرش باشد بَس پدید *** لیک صورت چیست چون معنا رسید؟!
هر مَلَک می‌گفت: ”ما را پیش از این *** اُلفَتی می‌بود با روی زمین‌
تخمِ خدمت در زمین می‌کاشتیم *** ز‌آن تَعَلُّقْ ما عجب می‌داشتیم‌
کاین تَعَلُّق چیست با این خاکِمان *** چون سرشتِ ما بُدَه‌ست از آسِمان؟!
إلفِ این اَنوارْ با ظُلْمات چیست؟ *** چون توانَد نور با ظُلْمات زیست؟‌
آدما، آن إلف از بوی تو بود *** ز‌آنکه جِسمت را زمین بُد تار و پود
جسمِ خاکت را از اینجا بافتند *** نورِ پاکت را در اینجا تافتند²
این که جانِ ما ز روحت یافتَه‌ست *** پیش پیش از خاکْ آن بر‌تافتَه‌ست‌
در زمین بودیم و غافل از زمین *** غافل از گنجی که در وی بُد دَفین‌
چون سفر فرمود ما را ز‌آن مُقام *** تلخ شد ما را از آن تحویلْ کام‌
تا که حجّت‌ها همی گفتیم ما *** که: ’به‌جای ما که آید ای خدا؟³
نورِ این تسبیح و این تَهلیل را *** می‌فروشی بهرِ قال و قیل را؟!‘
حکمِ حق گسترْد بهرِ ما بِساط *** که: ’بگویید از طریقِ انبساط
هر‌چه آید بر زبانْتان بی‌حذَر *** همچو طفلانِ یگانه با پدر
🔹 ما همی دانیم خودْ رازِ شما *** لیک می‌خواهیم آوازِ شما
ز‌آنکه این دَم‌ها اگر نالایق است *** رحمتِ من بر غضب هم سابق است⁴‌
از پیِ اظهارِ این سَبْق ای مَلَک *** در تو بِنْهم داعیه‌یْ اِشکال و شک‌ّ
تا بگوییّ و نگیرم بر تو من *** مُنکِرِ حِلمَم نیارد دم زدن‌
صد پدر، صد مادر اندر حِلمِ ما *** هر نفَس زاید، در‌اُفتد در فَنا
1. سوره الفجر آیه 29 و 30؛ ﴿پس [ای نفس مطمئنّه] در زمرۀ بندگان من وارد شو و در بهشت من وارد شو!﴾
  خداوند فرمود: «ای مؤمن با تقوا، در زمرۀ بندگان من وارد شو، تا به بهشت دیدار من نائل گردی!»
2. تصحیح‌شده از نسخۀ قونیه. میرخانی: از اینجا یافتند.
3. سوره البقره آیه 30؛ ﴿و [بیاد آور] آن هنگام را که پروردگارت به فرشتگان فرمود: همانا من خلیفۀ خود را در زمین قرار خواهم داد. فرشتگان گفتند: آیا تو در آن قرار می‌دهی کسی را که فساد کند و خون‌ها بریزد در حالی‌که ما موجوداتی هستیم که با حمد و ستایشت تسبیح و تنزیه و تقدیس تو را به‌جا می‌آوریم؟!...﴾
4. مسند أحمد، ج 12، ص 467؛ رسول خدا صلّی اللٰه علیه و آله و سلّم فرمود: «چون خداوند خلق را آفرید در مکتوب خود که در بالای عرش، نزد خویش دارد نوشت: “همانا رحمتم بر غضبم پیشی گرفته است.“»