Name: مثنوی معنوی - دفتر اول - براساس تصحیح سید حسن میرخانی - مولانا جلال الدین محمد بلخی رومی
Availability: InStock
Author: مولانا جلالالدین محمد بلخی رومی

مثنوی معنوی - دفتر اول

203

عذرخواهم در درونت خُلقِ توست *** زِ‌اعتمادِ او دلِ من جُرم جُست‌
رحم کن پنهان ز خود، ای خشمگین *** ای که خُلقَت بهْ ز صد مَن اَنگَبین»¹‌
زین نَسَق می‌گفت با لطف و گُشاد *** در میانه گریه‌ای بر وی فِتاد²
گریه چون از حدّ گذشت و های های *** از حَنینَش مرد را دل شد زِ جای
🔹 چون قرارَش مانَد و صبرش به جای؟! *** ز‌آنکه بی‌گریه بُد او خود دلربای
شد از آن بارانْ یکی برقی پدید *** زد شَراری بر دلِ مردِ وَحید
ز‌آنکه بنده‌یْ رویِ خوبش بود مرد *** چون بوَد چون بندگی آغاز کرد؟!
آن که از کِبرَش دلت لرزان بوَد *** چون شَوی چون پیشِ تو گریان شود؟!
آن که از نازَش دل و جانْ خون بوَد *** چون‌که آید در نیازْ آن چون بوَد
آن که در جور و جفایَش دامِ ماست *** عُذرِ ما چه بْوَد چو او در عذر خاست‌
🔹 آن که جز خون‌ریزی‌اش کاری نبود *** چون نهد گردن، زهی سودا و سود
🔹 آن که جز گردن‌کِشی نآید از او *** خوش در‌آید با تو، چون باشد؟ بگو
----------
﴿زُينَ لِلنّاسِ﴾ حقْ آراستَه‌ست *** زآنچه حقْ آراست، چون تانند رَست؟!‌³
چون پیِ ﴿يسكنْ إلَيها﴾ش آفرید *** کی توانَد آدم از حوّا بُرید؟!⁴
رُستمِ زال اَر بوَد وَز حمزه بیش *** هست در فرمانْ اسیرِ زالِ خویش‌
آن که عالَمْ مستِ گفتش آمدی *** «کَلِّمینی یا حُمَیرا» می‌زدی‌
آبْ غالِب شد بر آتش از نَهیب *** ز‌آتشْ او جوشد که باشد در حِجیب‌
چون‌که دیگی حائل آمد هر دو را *** نیست کرد آن آب را، کردش هوا
ظاهراً بر زنْ چو آب اَر غالبی *** باطناً مغلوب و زن را طالبی‌
1. طبع میرزا محمود: پنهان ز من.
2. تصحیح‌شده براساس نسخۀ قونیه. میرخانی: در میان گریه بر روی اوفتاد.
3. سوره آل‌عمران آیه 14؛ ﴿علاقه به خواهش‌ها و امیال نفسانی از زنان و فرزندان و اموال اندوخته از زر و سیم و... برای مردم زینت داده‌شده است... .﴾
4. سوره الأعراف آیۀ 189؛ ﴿اوست آن خداوندی که شما را از نفس واحده آفرید و همسرش را از او قرار داد تا بدو آرام گیرد... .﴾