Name: مثنوی معنوی - دفتر اول - براساس تصحیح سید حسن میرخانی - مولانا جلال الدین محمد بلخی رومی
Availability: InStock
Author: مولانا جلالالدین محمد بلخی رومی

مثنوی معنوی - دفتر اول

201

صد هزاران جانِ تلخی‌کِش نگر *** همچو گُل آغشته اندر گُل‌شکر
ای دریغا مر تو را گُنجا بُدی *** تا ز جانم شرحِ دل پیدا شدی‌
این سخن شیر است در پستانِ جان *** بی‌کِشنده‌یْ خوش نمی‌گردد روان¹‌
مُستَمِع چون تشنه و جوینده شد *** واعِظ ار مُرده بوَد، گوینده شد
مُستَمِع چون تازه آید بی‌ملال *** صد زبان گردد به گفتنْ گنگ و لال‌
چون‌که نامحرم در‌آید از دَرم *** پرده در پنهان شوند اهلِ حرم‌
ور در‌آید مَحرَمی دور از گزند *** برگشایند آن سَتیرانْ روی‌بند
هر چه را خوب و کَش و زیبا کنند *** از برای دیدۀ بینا کنند
کی بوَد آوازِ چنگ از زیر و بم *** از برای گوشِ بی‌حسِّ أصَمّ؟‌!
مُشک را حقْ بی‌هُده خوش‌دم نکرد *** بهر شَمّ کرد و پیِ أخشَم نکرد
🔹 نای را حق بی‌هُده خوش‌دم نکرد *** بهر اِنس آمد، پیِ أهرَم نکرد
حقْ زمین و آسمان برساخته‌ست *** در میانْ بس نار و نور افراخته‌ست‌
این زمین را از برای خاکیان *** آسمان را مَسکنِ افلاکیان‌
مَردِ سُفلیّ، دشمنِ بالا بوَد *** مشتریِّ هر مکانْ پیدا بوَد
ای سَتیره، هیچ تو برخاستی *** خویشتن را بهر کور آراستی‌؟!
گر جهان را پُر دُرِ مَکنون کُنم *** روزیِ تو چون نباشد چون کُنم‌؟
🔹 گر بیابان پر شود زرّ و نُقود *** بی‌رضای حق جُوی نتْوان رُبود²
تَرکِ جنگ و سرزنش -ای زن- بگو *** ور نمی‌گویی، به تَرکِ من بگو
مر مرا چه جای جنگِ نیک و بد؟! *** کاین دلم از صلح‌ها هم می‌رَمد
🔹 بر سرِ این ریش‌ها نیشم مزن *** زخم‌ها بر جانِ بی‌خویشم مزن
گر خَمُش گردی، و‌گر‌ن‍ه آن کُنم *** که همین دمْ ترکِ خان و مان کنم‌
پا تُهی‌گشتن بِهْ است از کفشِ تنگ *** رنجِ غربت بِهْ که اندر خانه جنگ»
1. نسخۀ قونیه: بی‌کشنده خوش نمی‌گردد روان.
2. الحاقی از نسخۀ ناسخه.