Name: مثنوی معنوی - دفتر اول - براساس تصحیح سید حسن میرخانی - مولانا جلال الدین محمد بلخی رومی
Availability: InStock
Author: مولانا جلالالدین محمد بلخی رومی

مثنوی معنوی - دفتر اول

198

چون قدم با شاه و با بَگ می‌زنی *** چون مگس را در هوا رگ می‌زنی‌؟!
با سگان بر استخوان در چالشی *** چون نیِ اِشکَم‌تُهی در نالِشی‌
سوی من مَنگر به خواری سُست سُست *** تا نگویم آنچه در رگ‌های توست‌
عقلِ خود را از من افزون دیده‌ای؟! *** تو منِ کم‌عقل را چون دیده‌ای؟!¹‌
همچو گرگِ زشت اندر ما مَجِه *** ای ز ننگِ عقلِ تو بی‌عقلْ بِه‌
چون‌که عقلِ تو عقیله‌یْ مردم است *** آن نه عقل است آن که مار و کژدم است‌
خصمِ ظلم و مکرِ تو اَللٰه باد *** دستِ مکرِ تو ز ما کوتاه باد²
هم تو ماری هم فسون‌گر، ای عجب *** مارگیر و ماری ای ننگِ عرب‌
زاغ اگر زشتیِّ خود بشْناختی *** همچو برف از درد و غم بُگداختی‌»
----------
مردِ اَفسون‌گر بخوانَد چون عَدو *** او فُسونْ بر مار و مارْ اَفسون بر او
گر نبودی دامِ او افسونِ مار *** کی فُسونِ مار را گشتی شکار؟!
مردِ افسون‌گر ز حرص و کسب و کار *** در‌نیابد آن زمانْ افسونِ مار
مار گوید: «ای فُسون‌گر، هین و هین *** آنِ خود دیدی، فُسونِ من ببین‌
تو به نامِ حق فریبی مر مرا *** تا کُنی رسوای شور و شَر مرا
نامِ حقّم بست، نی آن رایِ تو *** نامِ حق را دام کردی، وایِ تو
نامِ حقْ بسْتانَد از تو دادِ من *** من به نامِ حق سپردم جان و تن‌
تا به زخمِ من، رگِ جانت بُرَد *** یا تو را چون من به زندانت بَرَد»³
----------
زن از این‌گونه خشن‌گفتارها *** خوانْد بر شویِ خودْ او طومارها⁴
🔹 مردْ چون این طعنه‌ها از زن شِنُفت *** مُستَمِع شو بعد از آن بین تا چه گفت
1. تو خود را عاقل‌تر از من می‌دانی؟! قبول، ولی مرا چقدر کم‌عقل فرض کرده‌ای؟!
2. نسخۀ حسین چلبی: فضل و عقل تو ز ما کوتاه باد.
3. نسخۀ قونیه: یا به زخم.
4. نسخۀ قونیه: شوی جوان.