
آموزههای ولایت ج ۲
بیانات عید نیمه شعبان
این کتاب مجموعهای از سخنرانیهای ارزشمند آیةالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی (قدَّس اللّه سرَّه) است که در ایام نیمه شعبان، بین سالهای 1409 تا 1439 هجری قمری ایراد شده است. قدر مشترک این بیانات، ولایت ائمه معصومین و خصوصاً امام زمان علیهم السلام به عنوان امام حیّ، میباشد که باعث قوام دین و تحقق بخشیدن به حقیقت توحید و «الله أکبر» است. استاد مرحوم، ضمن تبیین انتظار ظهور از حیث ظاهر و باطن، تأکید میکند عزت حقیقی و عقول کامله، تنها در عصر ظهور میسّر خواهد بود. ایشان با طرح مبحث مهم معرفت و حقیقت ولایت که اساس مکتب تشیع و محور تألیف قلوب میباشد، بر لزوم شناخت جایگاه واقعی امام علیه السلام تأکید کرده و بیان میدارند با حصول چنین معرفتی، ظهور و غیبت امام، برای عارف یکسان میباشد. این مباحث در ضمن یازده مجلس، با بیان عالمانه و شیرین استاد، همراه با نقل حکایات و داستانهای آموزنده از سیره مرحوم علامه آیةالله العظمی سید محمدحسین حسینی طهرانی (قدَّس الله سرَّه) و دیگر بزرگان، صورت پذیرفته است.
آموزههای ولایت ج ۲
82ولایت است. این برقی که الآن در اینجا هست و دارد پنکه را میگرداند و چراغ را روشن میکند و... متّصل به دستگاه و توربینهای آبی یا گازی یا امثالذلک است. اسم آن سیمی که برق را از آنجا به اینجا میرساند ولایت است. بدون آن سیم، برق آن توربین در خودش میگردد. خدای متعال هم در عالم ذات و احدیّت خود، بروز و ظهوری نداشت. ولایت یعنی مسئلۀ بروز و ظهور ذات در مجالی متفاوت و گوناگون. امام زمان یعنی حقیقت وصلکنندۀ قوالب جزئیه به آن حقیقت ذات و کلی. این معنا معنای امام زمان است، نه دوربین و میکروفون؛ اینها اهانت به امام علیه السّلام است!1 امام یعنی واسطۀ حیات و رزق ممکنات، یعنی واسطۀ جلب رزق و حیات از ناحیۀ پروردگار و ایصالش به ممکنات. مسئله این است! علمی که در عالم است از ناحیۀ امام است، حیاتی که در همۀ موجودات است از ناحیۀ امام است، قوام تمام ذرات عالم به قوام امام علیه السّلام است؛2 یعنی اگر امام علیه السّلام نباشد، از هم
- . جهت اطّلاع از تبیین مقام ولایت امام علیه السّلام رجوع شود به ولایت فقیه در حکومت اسلام، ج 1، ص 31 ـ 90.
- . دلائل الإمامة، ص 436: «لو بَقیَت الأرضُ یَومًا واحِدًا بِلا إمامٍ مِنّا لَساخَتِ الأرضُ بأهلِها و لَعَذَّبَهم اللهُ بِأشَدّ عذابِه. و ذٰلک أنّ اللهَ جعلَنا حُجّةً فی أرضِه و أمانًا فی الأرضِ لأهلِ الأرض. لَن یَزالوا بأمانٍ مِن أن تَسیخَ بِهِم الأرضُ ما دُمنا بَینَ أظهُرِهم. فإذا أرادَ اللهُ أن یُهلِکَهُم ثمّ لا یُمهِلَهُم و لا یُنظِرَهم، ذهَبَ بِنا مِن بَینِهم، ثمّ یَفعَلُ اللهُ تعالیٰ بِهِم ما یَشاء.» ترجمه: «امام باقر علیه السّلام فرمود: ”اگر زمین فقط یک روز بدون امامی از میان ما باقی بماند، هرآینه تمام اهل زمین را در کام خود فرو خواهد برد و خداوند آنان را با شدیدترین عذاب خویش عذاب خواهد کرد. و علّت این مسئله آن است که خداوند ما را حجّت خویش در زمین و امان اهل زمین قرار داده است. مردم همواره تا آن زمان که ما در میان آنان باشیم، از اینکه زمین آنان را در خود فرو بَرد در امان خواهند بود. پس چون خداوند بخواهد که آنان را هلاک نماید و به آنان مهلت و فرصتی ندهد، ما را از میان آنها میبَرد آنگاه آنچه بخواهد با آنان خواهد کرد!“» (محقق)
الاحتجاج، طبرسی، ج 2، ص 317: «نَحنُ أمانٌ لِأهلِ الأرضِ کَما أنَّ النُّجومَ أمانٌ لِأهلِ السَّماءِ، و نَحنُ الَّذینَ بِنا یُمسِکُ السَّماءَ أن تَقَعَ عَلَی الأرضِ إلّا بِإذنِهِ، و بِنا یُمسِکُ الأرضَ أن تَمیدَ بِأهلِها، و بِنا یُنَزِّلُ الغَیثَ و یَنشُرُ الرَّحمَةَ و تَخرُجُ بَرَکاتُ الأرضِ، و لولا ما فی الأرضِ مِنّا لَساختِ الأرضُ بِأهلِها. (ثُمَّ قال:) و لَم تَخلُ الأرضُ مُنذُ خَلَقَ اللهُ آدَمَ مِن حُجَّةٍ لِلَّهِ فیها ظاهِرٍ مَشهورٍ أو غائِبٍ مَستورٍ، و لا تَخلو إلیٰ أن تَقومَ السّاعَةُ مِن حُجَّةِ اللهِ، و لولا ذٰلِکَ لَم یُعبَدِ اللهُ.» ترجمه: «امام زینالعابدین علیهالسّلام فرمود: ”ما امان اهل زمین هستیم همانگونه که ستارگان امان اهل آسماناند، و ما همان کسانی هستیم که خداوند بهوسیلۀ ما آسمان را نگه داشته است تا بر زمین نیفتد مگر به اذن او، و خداوند بهوسیلۀ ما زمین را نگه داشته است تا مضطرب نگشته و اهل زمین را نلرزاند. خداوند بهوسیلۀ ما باران را نازل میگرداند و رحمتش را میگستراند و برکات زمین ظاهر میگردد. و اگر از میان ما کسی در زمین نبود هرآینه اهلش را فرو میبُرد. (سپس حضرت فرمود:) و زمین از زمانی که خداوند آدم علیهالسّلام را آفرید از حجّت خدا خالی نبوده است؛ خواه ظاهر و شناختهشده باشد و خواه غایب و پنهان! و همواره نیز تا قیام قیامت از حجّت خدا خالی نخواهد بود، و اگر چنین نبود خداوند عبادت نمیشد.“» (محقق)
