آموزه‌های معرفت ج 3

با زمین، صاف و یکسان می‌شود! البتّه حقیقتش هم‌چنان هست و فقط بدنش را زیر خاک می‌کنند؛ ولی خدا که بدن ندارد، پس او همیشه هست! خود رسول خدا می‌گوید: به‌دنبال «او» باش؛ نمی‌گوید: به‌دنبال «من» بیا! منتها از  این باب که ما جاهل هستیم و جاهل احتیاج به دلیل دارد، احتیاج به سراج دارد، احتیاج به نور دارد، رسول‌اللَه نور است و باید به‌دنبال او برویم؛ آن مطلب دیگری است. ولی می‌گوید: به‌دنبال من بیا تا به «او» برسی؛ نمی‌گوید: تا به «من» برسی!

 این معنا، معنای حمد است که انسان باید به‌دنبال آن ذات و حقیقتی باشد که آن حقیقت، یک حقیقت مستمر است. اگر انسان توانست این مسئله را تمرین کند تا در نفس او مستقر شود و خودش را طوری قرار بدهد که با تحوّلات و تغیّر و تبدّلِ اوضاع، نفس او خیلی متحوّل و متغیّر نشود، خیلی از راه را رفته است. بالأخره اوضاع در بستر زمان دستخوش تغییر و تحوّل است؛ یک روز این می‌آید و آن می‌رود، یک روز آن می‌آید و این می‌رود، یک روز فراز است و یک روز نشیب است، یک روز مرض است و یک روز صحّت است، یک روز موت است و یک روز حیات و تولّد است! اگر انسان بتواند این حالت را در خودش متمرکز و متقرّر کند، خیلی کار کرده است! فلهذا مبنای زندگی و ارتباط و تعلّقِ انسان هم باید براساس توحید باشد.

محوریّت توحید و حق در ارتباطات سالک با افراد دیگر

 ﴿ٱلۡأَخِلَّآءُ يَوۡمَئِذِ بَعۡضُهُمۡ لِبَعۡضٍ عَدُوٌّ إِلَّا ٱلۡمُتَّقِينَ﴾.¹ اگر انسان در این دنیا ارتباط خودش را با افراد براساس توحید و عقیده و براساس اشتراک در مسیر قرار بدهد، این مسئله برای او مفید است، ولو یک روز باشد؛ یعنی ولو یک روز با یک شخص براساس توحید ارتباط دشته باشد، آن یک روز برای او مفید است، اگرچه روز بعد تغییر و تحوّل پیدا شود!

 حالا اگر آن شخص هم متقابلاً این‌گونه باشد، دوام پیدا می‌کند؛ یعنی اگر رابطۀ