آموزههای معرفت ج 3
شرح دعای ابوحمزه ثمالی
شرح فقرات ذیل از دعای ابو حمزه : الحمدُ للّه الّذی أدعوهُ فیُجیبُنی و إن کنتُ بَطیئًا حینَ یَدعونی، و الحمدُ لِله الّذی أسألُه فَیُعطینی و إن کُنتُ بَخیلًا حینَ یَستقرِضُنی، و الحَمدُ لِلَّه الّذی أُنادیه کُلّما شِئتُ لِحاجَتی و أخلو به حَیثُ شِئتُ لِسِرّی بِغیر شَفیعٍ فَیَقضی لی حاجتی. الحمدُ لِلَّه الّذی لا أدعو غیرَه و لو دَعوتُ غَیرَه لم یَستجِب لی دعائی، و الحمدُ للَّه الّذی لا أرجو غیرَه و لو رجوتُ غیرَه لأخلَفَ رَجائی و الحمدُ للّه الّذى یَحلُم عنّى حتّى کأنّى لا ذَنبَ لى فَربّی أحمَدُ شیءٍ عِندی و أحَقُّ بِحَمدی
مرتب سازی:
آموزههای معرفت ج 3
57است! من به صورت نگاه نمیکنم؛ بلکه به باطن نگاه میکنم!»
اتّصال و ربط بنده و خداوند در هر حال و موقعیّت
لذا هر وقتی که أدعوهُ، فیُجیبُنی! حتّی در حال حدث و جنابت، انسان میتواند خدا را بخواند. انسان در حال جنابت حتّی میتواند ذکر بگوید و قرآن بخواند. البتّه تا هفت آیه اشکال ندارد و از هفت آیه به بعد کراهت دارد. زن حائض میتواند در حال حیض ذکر بگوید و توجّه داشته باشد،1 چون ارتباط قطع نشده است! زن در حال استراحت چه گناهی کرده است؟! او هم میتواند ربط خودش را حفظ کند. در هنگام نشستن ذکر داریم، در هنگام برخاستن ذکر داریم،2 در هنگام وضو گرفتن ذکر داریم،3 در بیتالخلا ذکر داریم: «الحمدُ للّه الّذی أماطَ عَنّی الأذیٰ!»4 وقتی که میخواهیم بخوابیم ذکر داریم،5 وقتی که بیدار میشویم ذکر داریم: «الحمدُ للَّه الّذی أحیانی بعدَ ما أماتَنی و إلیه النُّشور!»6 این اذکار برای چیست؟ یعنی انسان باید دائماً با پروردگارش در حال ربط باشد.7
خصوصیّات منحصرۀ ذکر پروردگار (ت)
- رجوع شود به وسائل الشّیعة، ج ٢، ص ٢١٥ ـ ٢١٨.
- رجوع شود به همان، ج ٧، ص ١٥٢ ـ ١٥٤.
- رجوع شود به همان، ج ١، ص ٤٠١ و ٤٢٣ ـ ٤٢٧.
- فلاح السّائل، ص ٤٩.
ترجمه: «ستایش از آنِ خدایی است که مایۀ رنج و اذیّت را از من برطرف نمود.» (محقّق) - رجوع شود به الکافی، ج ٢، ص ٥٣٥ ـ ٥٤٠.
- الکافی، ج ٢، ص ٥٣٩.
- همان، ص ٤٩٨:
«عن ابنِالقَدّاحِ عن أبیعبداللَهِ علیه السّلام قال: ”ما مِن شَیءٍ إلّا و لَه حَدٌّ یَنتَهی إلَیه إلّا الذّکرَ فَلَیسَ لَه حَدٌّ یَنتَهی إلَیه. فَرَضَ اللَهُ عَزّوجَلّ الفَرائِضَ فَمَن أدّاهُنَّ فَهوَ حَدُّهُنَّ و شَهرَ رَمَضانَ فَمَن صامَهُ فَهوَ حَدُّهُ و الحَجَّ فَمَن حَجَّ فَهوَ حَدُّهُ إلّا الذِّکرَ فَإنَّ اللَهَ عَزّوجَلّ لَم یَرضَ مِنهُ بِالقَلیلِ و لَم یَجعَل لَهُ حَدّاً یَنتَهی إلَیهِ.“ ثُمّ تَلا هَذِهِ الآیةَ: ”﴿يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱذۡكُرُواْ ٱللَهَ ذِكۡرٗا كَثِيرٗا * وَسَبِّحُوهُ بُكۡرَةٗ وَأَصِيلًا﴾ فَقالَ: لَم یَجعَلِ اللَهُ عَزّوجَلّ لَهُ حَدّاً یَنتَهی إلَیهِ.“[ادامه در صفحه بعد]