آموزه‌های معرفت ج 3

 این قضیّه را مرحوم آقای انصاری ـ رضوان اللَه علیه ـ نقل می‌کردند. بعد ایشان فرمودند:

[حضرت] آدم راست می‌گفت و واقعاً یادش رفته بود و نمی‌خواست مسئله را انکار کند.

بشارت آیۀ ﴿کَتَب ربّکُم عَلَی نَفسِه الرَّحمَة﴾

 «کَتَبَ» یعنی همین! یعنی «نوشت»، و در نوشتن دیگر اشتباه نیست. [وقتی فردی می‌گوید]: «آقا، فلان کس این حرف را زد»، می‌گوییم: «به چه دلیل؟» می‌گوید: «این نوشتۀ آن است.» یا اگر بگوید: «در آیات قرآن این مطلب است»، می‌گوییم: «به چه دلیل؟» می‌گوید: «آیۀ قرآن این است و تحریف هم نشده است.»

 [آیۀ شریفه می‌فرماید]: ﴿كَتَبَ رَبُّكُمۡ عَلَىٰ نَفۡسِهِ ٱلرَّحۡمَةَ﴾؛ «خدا بر خودش رحمت را نوشته و ثبت کرده است»؛ نه‌اینکه گفته است! آن رحمت و آن مغفرت چیست؟ ﴿أَنَّهُۥ مَنۡ عَمِلَ مِنكُمۡ سُوٓءَۢا بِجَهَٰلَةٖ ثُمَّ تَابَ مِنۢ بَعۡدِهِۦ وَأَصۡلَحَ فَأَنَّهُۥ غَفُورٞ رَّحِيمٞ﴾؛¹ «خدا برخودش ثبت کرده است که هرکسی از شما از روی ضعف و ندانم کاری و از روی نفهمی و جهالت ـ یعنی عدم بصیرت ـ عمل سوئی انجام داده و شیطان او را گول زده است، [مورد رحمت و غفران قرار می‌گیرد].» در کلمۀ ﴿جَهَٰلَة﴾ خیلی معنا وجود دارد!

شمول رحمت و غفران الهی بر اعمال سوء از روی جهالت

 زنی نزد امیرالمؤمنین علیه السّلام آمد و گفت: «یا امیرالمؤمنین، من کار خلافی انجام داده‌ام؛ مرا تطهیر کن!» حضرت فرمودند:

چه می‌گویی؟! آیا حافظه‌ات را از دست داده‌ای؟! برای چه آمده‌ای؟! اشتباه و خیال می‌کنی و تصوّر تو را برداشته و قاطی کرده‌ای! برو دنبال کارت، به خانه‌ات برو!²

 به جهالت است دیگر، اگر به جهالت نباشد که سراغ امیرالمؤمنین نمی‌آید و