
آموزههای معرفت ج 3
شرح دعای ابوحمزه ثمالی
شرح فقرات ذیل از دعای ابو حمزه : الحمدُ للّه الّذی أدعوهُ فیُجیبُنی و إن کنتُ بَطیئًا حینَ یَدعونی، و الحمدُ لِله الّذی أسألُه فَیُعطینی و إن کُنتُ بَخیلًا حینَ یَستقرِضُنی، و الحَمدُ لِلَّه الّذی أُنادیه کُلّما شِئتُ لِحاجَتی و أخلو به حَیثُ شِئتُ لِسِرّی بِغیر شَفیعٍ فَیَقضی لی حاجتی. الحمدُ لِلَّه الّذی لا أدعو غیرَه و لو دَعوتُ غَیرَه لم یَستجِب لی دعائی، و الحمدُ للَّه الّذی لا أرجو غیرَه و لو رجوتُ غیرَه لأخلَفَ رَجائی و الحمدُ للّه الّذى یَحلُم عنّى حتّى کأنّى لا ذَنبَ لى فَربّی أحمَدُ شیءٍ عِندی و أحَقُّ بِحَمدی
آموزههای معرفت ج 3
221آثار و نتایج بنیانبرانداز و ویرانکنندۀ حلم خداوند به معنای مهلت
اینها برای ما عبرت است! هر کسی بهاندازۀ خودش نفس و انانیّت دارد. بین آن زمان و این زمان و بعد و فردا و قبل هم هیچ تفاوتی نیست! هم سابق را دیدیم و هم آینده را خواهیم دید. در همۀ اوقات همینطور بوده و به همین کیفیّت است، فقط صورتها و شکلها فرق میکند! ولی انسان، انسان است؛ و نفس هم نفس است؛ و کثرات هم کثرات است و تفاوتی ندارد آقاجان! هر کسی را به یک قِسم [گول میزند]! همۀ اینها برای این است که خدا حلم میورزد و حلم او موجب گول خوردن و غرّه شدن و غفلت ما میشود، و حلم او موجب فرو رفتن در کثرات، انانیّت، نفس و اهواء میشود! اینها بهخاطر حلم او است.
پس مهمترین و خطرناکترین قضیّه و مطلبی که برای ما در راه سلوک و حرکت بهسوی خدا اهمّیت دارد، مسئلۀ حلم پروردگار است! از این قضیّۀ حلم غفلت نکنید که این قِسم حلم، بنیانبرانداز و نابودکننده و ویرانکنندۀ وجود انسان است!
خداوند اقسام دیگری از حلم هم دارد که بعداً میگوییم و إنشاءاللَه در خدمت رفقا هستیم؛ امّا این حلم موجب از بین رفتن و شقاوت و خسران ابدی است! ما باید نگران این قِسم از حلم باشیم و نکند که خدا این مماشاتی که الآن با ما میکند و این مسیری را که برای ما پیش میآورد و این آرامشی که الآن بر ما هست و این نحوه حرکتی که داریم میکنیم، بهخاطر این باشد که مشمول این حلم خدا هستیم! باید از این حلم در ترس و نگرانی و خوف باشیم.
البتّه از آنطرف، طور دیگر و قِسم دیگر و نحوۀ دیگری هم هست. اینها در اینطرف هست و در مقابل، آن حلم هم هست! اگر انسان مواظب و متوجّه باشد، خداوند متعال دارای رحمت و عطوفت هم هست؛ ولی علیٰأیّحال ما از این مسائل نباید غفلت کنیم!
إنشاءاللَه امیدواریم که خداوند در هر حالی با عفو و فضل خودش ما را بگیرد، نه با میزان عدل و حسابرسی خودش که در آنصورت کار ما خیلی زار است!
اللَهمّ صلّ علَی محمّدٍ و آلمحمّدٍ
