
آموزههای معرفت ج 3
شرح دعای ابوحمزه ثمالی
شرح فقرات ذیل از دعای ابو حمزه : الحمدُ للّه الّذی أدعوهُ فیُجیبُنی و إن کنتُ بَطیئًا حینَ یَدعونی، و الحمدُ لِله الّذی أسألُه فَیُعطینی و إن کُنتُ بَخیلًا حینَ یَستقرِضُنی، و الحَمدُ لِلَّه الّذی أُنادیه کُلّما شِئتُ لِحاجَتی و أخلو به حَیثُ شِئتُ لِسِرّی بِغیر شَفیعٍ فَیَقضی لی حاجتی. الحمدُ لِلَّه الّذی لا أدعو غیرَه و لو دَعوتُ غَیرَه لم یَستجِب لی دعائی، و الحمدُ للَّه الّذی لا أرجو غیرَه و لو رجوتُ غیرَه لأخلَفَ رَجائی و الحمدُ للّه الّذى یَحلُم عنّى حتّى کأنّى لا ذَنبَ لى فَربّی أحمَدُ شیءٍ عِندی و أحَقُّ بِحَمدی
آموزههای معرفت ج 3
213میرویم وإلاّ ما هم برای دیگران تجربه خواهیم شد! این کثرت انسان را از وحدت منع میکند؛ مگر شخصی که کثرت در او اثر نکند و آن مطلب دیگری است.
مراتب و درجات جهنّم، بر حسب ظلمت و فرو رفتن افراد در کثرات
خداوند میفرماید: ﴿وَلَا يَحۡسَبَنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُوٓاْ أَنَّمَا نُمۡلِي لَهُمۡ خَيۡرٞ لِّأَنفُسِهِمۡ﴾. [خیال نکنند] آنچه ما برای آنها میخواهیم، آن خوب است، بلکه ما میخواهیم آنها در این دنیا بمانند. بالأخره جهنّمِ ما هم نباید بیمشتری باشد! ما زحمت کشیدهایم و جهنّم را درست کردهایم! ملائکۀ ما که بیکار نبودهاند! این جهنّمی که درست کردهاند، هفت طبقه در هفت درَک، بسته به مراتب ظلمانی افرادی است که در جهنّم وارد میشوند.
﴿وَلَقَدۡ ذَرَأۡنَا لِجَهَنَّمَ كَثِيرٗا مِّنَ ٱلۡجِنِّ وَٱلۡإِنسِ لَهُمۡ قُلُوبٞ لَّا يَفۡقَهُونَ بِهَا وَلَهُمۡ أَعۡيُنٞ لَّا يُبۡصِرُونَ بِهَا وَلَهُمۡ ءَاذَانٞ لَّا يَسۡمَعُونَ بِهَآ أُوْلَٰئِكَ كَٱلۡأَنۡعَٰمِ بَلۡ هُمۡ أَضَلُّ أُوْلَٰئِكَ هُمُ ٱلۡغَٰفِلُونَ﴾.1 ما اصلاً افرادی را برای جهنّم خلق کردهایم! یعنی عاقبت اینها رفتن به جهنّم است. جهنّم ما نباید تنها بماند، حوصلهاش سر میرود! بالأخره جهنّم هم برای خودش حساب دارد!
﴿يَوۡمَ نَقُولُ لِجَهَنَّمَ هَلِ ٱمۡتَلَأۡتِ وَتَقُولُ هَلۡ مِن مَّزِيدٖ﴾؛2 دائماً به جهنّم میگوییم: «آیا پُر شدهای یا نه؟» جهنّم میگوید: «نه آقا، کجا پر شدهایم؟! هنوز اوّل کار است و خیلی جا داریم!» خیلی از افراد در کثرات بودند و دنیایشان را به ظلمات گذراندند و هنوز نیامدهاند و موقع حسابشان نرسیده است و مراتبی دارند که باید بیایند و پاک شوند و از آنطرف بیرون میروند؛ ولی خدا نکند که ظلمت در وجود کسی راسخ شده باشد و وجودش را برگردانده باشد، در آنصورت خیلی کارش سخت میشود!
- سوره اعراف (٧) آیه ١٧٩. اللَه شناسی، ج ٣، ص ١١١:
«و هرآینه تحقیقاً ما خلق کردیم از برای جهنّم بسیاری از افراد جن و انس را که دارای دلهایی هستند که با آنها فهم نمیکنند، و برای آنان چشمهایی است که با آنها نمیبینند، و برای آنان گوشهایی است که با آنها نمیشنوند. ایشانند مانند چهارپایان، بلکه گمراهترند! ایشانند آنان که غافل میباشند!» - سوره ق (٥٠) آیه ٣٠. معاد شناسی، ج ٣، ص ٣٠٥، تعلیقه ١:
«در روزی که ما به دوزخ میگوییم: ”آیا با این کثرت افرادی را که در تو انداختهایم، پُر شدی و سیر گشتی؟“ دوزخ در پاسخ گوید: ”من باز اشتها دارم، آیا زیاده بر این هم هست؟“»
- سوره اعراف (٧) آیه ١٧٩. اللَه شناسی، ج ٣، ص ١١١:
