
آموزههای معرفت ج 3
شرح دعای ابوحمزه ثمالی
شرح فقرات ذیل از دعای ابو حمزه : الحمدُ للّه الّذی أدعوهُ فیُجیبُنی و إن کنتُ بَطیئًا حینَ یَدعونی، و الحمدُ لِله الّذی أسألُه فَیُعطینی و إن کُنتُ بَخیلًا حینَ یَستقرِضُنی، و الحَمدُ لِلَّه الّذی أُنادیه کُلّما شِئتُ لِحاجَتی و أخلو به حَیثُ شِئتُ لِسِرّی بِغیر شَفیعٍ فَیَقضی لی حاجتی. الحمدُ لِلَّه الّذی لا أدعو غیرَه و لو دَعوتُ غَیرَه لم یَستجِب لی دعائی، و الحمدُ للَّه الّذی لا أرجو غیرَه و لو رجوتُ غیرَه لأخلَفَ رَجائی و الحمدُ للّه الّذى یَحلُم عنّى حتّى کأنّى لا ذَنبَ لى فَربّی أحمَدُ شیءٍ عِندی و أحَقُّ بِحَمدی
آموزههای معرفت ج 3
179نور بیشتری را انعکاس میدهد و وقتی جایی از بدن ـ که همان ابرو باشد ـ سیاه است، نور کمتری را انعکاس میدهد و این انعکاس شکلی را بهوجود میآورد. این مربوط به عالم شهادت است. این چشم درصورتیکه علل مُعدّه برای ادراک وجود داشته باشد، میتواند این مسئله را ادراک کند.
مثال اوّل برای تبیین عالم امر و ملکوت
ولی اگر انسان بخواهد به عالم امر و ماوراء مادّه و متافیزیک اطّلاع و إشراف پیدا کند، در آنجا دیگر این چشم بهدرد نمیخورد؛ چون در آنجا اگر شما چشمتان را هم ببندید باز میبینید! کسی که خواب میبیند، چشمش بسته است؛ درحالیکه با چشم بسته نمیتوان دید! پس ما در خواب چه چیزی را میبینیم و حقیقت میپنداریم و بر آن رؤیت ـ که البتّه واقعیّت هم دارد ـ حکم به حقیقت میکنیم؟!
منبابمثال شما شخصی را که زنده است در خواب میبینید. فردا که با او برخورد میکنید میگویید: «آقا، من دیشب شما را در خواب دیدم!»
ـ: آقا، من که اینجا جلوی شما ایستادهام، دیشب هم در خانۀ خودم بودم و شما هم در خانۀ خودتان بودید، پس چطور من را در خواب دیدید؟
ـ: آقا، من خود شما را در خواب دیدم!
ـ: آقا، من که اینجا ایستادهام و مرا میبینی! من که در خواب تو نیامدم و منزلم در جایی بوده که چند فرسخ با شما فاصله داشته است!
ـ: نه آقاجان، من خود شما را دیدم!
و این مطلب درست است؛ بهجهت اینکه حقیقت انسان بدن او نیست که وقتی شخصی او را در خواب ببیند، غیر از انسان را دیده باشد! آیا شما شخصی را سراغ دارید که بگوید صورت شما را در خواب دیدم و خود شما نبودید؟! حتّی مادّیّین و افرادی که منکر متافیزیک و ماوراء طبیعت هستند، اگر شخصی را در خواب ببینند آیا میگویند: صورت و عکس او را دیدیم، یا اینکه میگویند: خود او را در خواب دیدیم؟! اینجا از همان جاهایی است که مُچشان گرفته میشود! مسئلۀ خواب بین ما و دهریّین و طبیعیون و قائلین به اصالت مادّه مشترک است.
