
آموزههای معرفت ج 3
شرح دعای ابوحمزه ثمالی
شرح فقرات ذیل از دعای ابو حمزه : الحمدُ للّه الّذی أدعوهُ فیُجیبُنی و إن کنتُ بَطیئًا حینَ یَدعونی، و الحمدُ لِله الّذی أسألُه فَیُعطینی و إن کُنتُ بَخیلًا حینَ یَستقرِضُنی، و الحَمدُ لِلَّه الّذی أُنادیه کُلّما شِئتُ لِحاجَتی و أخلو به حَیثُ شِئتُ لِسِرّی بِغیر شَفیعٍ فَیَقضی لی حاجتی. الحمدُ لِلَّه الّذی لا أدعو غیرَه و لو دَعوتُ غَیرَه لم یَستجِب لی دعائی، و الحمدُ للَّه الّذی لا أرجو غیرَه و لو رجوتُ غیرَه لأخلَفَ رَجائی و الحمدُ للّه الّذى یَحلُم عنّى حتّى کأنّى لا ذَنبَ لى فَربّی أحمَدُ شیءٍ عِندی و أحَقُّ بِحَمدی
آموزههای معرفت ج 3
169ما میدانیم وقتی که در قبر وارد شویم، کسی غیر از تو بهدرد ما نمیخورد! ما میدانیم که در آنطرف، غیر از تو کسی بهدرد ما نمیخورد!» خود خدا هم میگوید: ﴿وَهُو أَرۡحَمُ ٱلرَّٰحِمِينَ﴾.1 خدا که دروغ نمیگوید! اگر همۀ ما هم دروغ بگوییم، خدا راست میگوید! خدا نسبت به هر کسی که در این دنیا رحم دارد، أرحم است و رحمتش بالاتر است.
بیاییم و با خدا آشتی کنیم و بگوییم: «خدایا، ما مخلصت هستیم و در راستای تو با بندگانت سرِ آشتی داریم، و با ملاک و معیار و مناط تو با بقیّه اینطور هستیم!» اگر اینطور باشد، مسئله خیلی خوب میشود و قضیّه خیلی فرق میکند. اینها بهعنوان مقدّمه بود.
نکتهای لطیف در حمد مکرّر امام سجّاد علیه السّلام در دعا
امام سجّاد علیه السّلام در این فقرات یکییکی شروع به حمد کردن میکند و میفرماید:
الحمدُ للَّه الّذى أدعوهُ فَیُجیبُنى و إن کُنتُ بَطیئًا حینَ یَدعونى؛ «حمد مخصوص آن خدایی است که او را میخوانم و مرا اجابت میکند، گرچه وقتی او مرا میخواند من بطء و تساهل دارم!»
این یک حمد است. بعد میفرماید:
الحمدُ للّه الّذى أسئَلُه فَیُعطینى؛ «حمد مخصوص آن خدایی است که وقتی از او سؤال میکنم، اعطاء میکند!»
امّا وقتی که او سراغ من بیاید و بگوید: ﴿مَّن ذَا ٱلَّذِي يُقۡرِضُ ٱللَهَ قرضًا حَسَنٗا فَيُضَٰعِفَهُۥ لَهُۥٓ أَضۡعَافٗا كَثِيرَة﴾،2 دست ما در جیبمان نمیرود! در فقرات دیگر میفرماید:
الحمدُ للّه الّذى اُنادیه...، الحمدُ للّه الّذى لا أدعو غَیرَه...، الحمدُ للّه الّذى لا أرجو غَیرَه...، الحمدُ للّه الّذى وَکَلَنى إلیه... !
- سوره یوسف (١٢) آیه ٦٤ و ٩٢.
- سوره بقره (٢) آیه ٢٤٥.
