
آموزههای معرفت ج 3
شرح دعای ابوحمزه ثمالی
شرح فقرات ذیل از دعای ابو حمزه : الحمدُ للّه الّذی أدعوهُ فیُجیبُنی و إن کنتُ بَطیئًا حینَ یَدعونی، و الحمدُ لِله الّذی أسألُه فَیُعطینی و إن کُنتُ بَخیلًا حینَ یَستقرِضُنی، و الحَمدُ لِلَّه الّذی أُنادیه کُلّما شِئتُ لِحاجَتی و أخلو به حَیثُ شِئتُ لِسِرّی بِغیر شَفیعٍ فَیَقضی لی حاجتی. الحمدُ لِلَّه الّذی لا أدعو غیرَه و لو دَعوتُ غَیرَه لم یَستجِب لی دعائی، و الحمدُ للَّه الّذی لا أرجو غیرَه و لو رجوتُ غیرَه لأخلَفَ رَجائی و الحمدُ للّه الّذى یَحلُم عنّى حتّى کأنّى لا ذَنبَ لى فَربّی أحمَدُ شیءٍ عِندی و أحَقُّ بِحَمدی
آموزههای معرفت ج 3
148تلاش کن که انگار فردا میمیری!»
و در نهایت هم اینها قضیّه را میبرند و برد با اینها است.
حوائج مردم بهسوی ما از مصادیق استقراض پروردگار
حالا صحبت در این است که خداوند متعال از ما طلب میکند. آن کلام سیّدالشّهدا علیه السّلام که رفقا تابلوی آن را نصب کردهاند، این است:
و اعلَموا أنّ حوائجَ النّاسِ إلیکم مِن نِعَم اللَهِ علیکُم فلا تَمِلّوا النِّعَمَ فتَحورُ نِقَمًا؛1
«حوائج مردم به شما از نعمتهای الهی به شما است. (این شخصی که الآن نزد شما میآید و تقاضای حاجت میکند، این از نعمتهای الهی است.) از این نعمتها ملالت پیدا نکنید و سستی نکنید که اگر این کار را انجام دهید، نقمت بر شما میآید.»
اینها همین سؤال و استقراض خدا است و خدا به ایننحو استقراض میکند. امّا موقعی که او استقراض میکند ما بخیل هستیم، و این بخل برای این است که ما به اهمّیت مسئله و قضیّه پی نبردهایم و مطلب برای ما شوخی و پیشِ پا افتاده است؛ یعنی میدانیم، نهاینکه ندانیم؛ امّا درست نمیدانیم!
ضروری و حیاتی بودن مسئلۀ سلوک برای انسان
اگر رفقا بهخاطر داشته باشند در عید فطر سال گذشته،2 در ضمن خطبهای که خوانده شد، یکمرتبه این مسئله به زبان من آمد که آیا هیچوقت اتّفاق افتاده است که برای رفتن به محلّ کار به یکدیگر التماس دعا بگویید؟! مثلاً وقتی که از شما بپرسند: «دعایت چیست؟» بگویید: «دعا کنید ما امروز به سرِ کار برویم، دعا کنید از سرِ کار به منزل برگردیم!» خب مگر کجا میخواستی بروی؟! میخواستی بالای کوه بروی؟! یا «دعا کنید ما امروز برویم و دکّان خود را باز کنیم، دعا کنید امروز مطب را باز کنیم، دعا کنید امروز برای زن و بچّه غذا بخریم، آذوقه بخریم، نان و سبزی بخریم!» چرا این درخواستها را نمیکنیم؟! چون اینها را جزء ضروریات زندگی میدانیم و انسان [خصوصیّات] منزل را ادراک کرده و دریافته است و تحویل آذوقه و تهیّۀ غذا بهعنوان
- کشف الغمّة، ج ٢، ص ٢٩.
- جلوههای معرفت، ص ١٢٣.
