آموزههای معرفت ج 3
شرح دعای ابوحمزه ثمالی
شرح فقرات ذیل از دعای ابو حمزه : الحمدُ للّه الّذی أدعوهُ فیُجیبُنی و إن کنتُ بَطیئًا حینَ یَدعونی، و الحمدُ لِله الّذی أسألُه فَیُعطینی و إن کُنتُ بَخیلًا حینَ یَستقرِضُنی، و الحَمدُ لِلَّه الّذی أُنادیه کُلّما شِئتُ لِحاجَتی و أخلو به حَیثُ شِئتُ لِسِرّی بِغیر شَفیعٍ فَیَقضی لی حاجتی. الحمدُ لِلَّه الّذی لا أدعو غیرَه و لو دَعوتُ غَیرَه لم یَستجِب لی دعائی، و الحمدُ للَّه الّذی لا أرجو غیرَه و لو رجوتُ غیرَه لأخلَفَ رَجائی و الحمدُ للّه الّذى یَحلُم عنّى حتّى کأنّى لا ذَنبَ لى فَربّی أحمَدُ شیءٍ عِندی و أحَقُّ بِحَمدی
مرتب سازی:
آموزههای معرفت ج 3
137أعوذُ بِاللَه مِن الشّیطانِ الرّجیم
بِسمِ اللَه الرّحمٰن الرّحیم
و صلّی اللَه علَی سیّدنا و نبیّنا محمّدٍ و علَی آلِه الطّاهرینَ
و اللّعنةُ علَی أعدائِهم أجمَعینَ إلَی یَومِ الدّین
اعطای پروردگار و بخل بنده
الحمدُ للّه الّذی أسئلُه فیُعطینی و إن کنتُ بَخیلًا حینَ یَستَقرِضُنی؛1
«حمد مختصّ پروردگاری است که هرگاه از او سؤال کنم به من عطا میکند و اگرچه وقتی او از من چیزی را میخواهد، بخیل هستم!»
خداوند متعال در این فقره مثل فقرات قبل، اعطاء را بهنحو پیوسته و مستمر در قبال سؤال ذکر میکند. البتّه میتوانیم بگوییم که لازمۀ اجابت پروردگار همین اعطاء است و این فقرات بهعنوان عطف بیان جُمَلی بهکار رفته است؛ یعنی «هرگاه ما از خدا سؤال کنیم، او اعطاء میکند؛ و هرگاه او از ما درخواست کند، ما بخل میورزیم.»
معنای حقیقی و واقعی استقراض پروردگار در دعای ابوحمزه و پاداش آن
حضرت در اینجا جملۀ جالبی میفرماید: «یَستَقرِضُنی؛ پروردگار از ما قرض میگیرد!» چرا حضرت نفرمودند: «و إن کنتُ بَخیلًا حینَ یَسئَلُنی»؟ چون معنای استقراض و قرض گرفتن که همان قرضالحسنه است، این است که انسان از یک شخص وام یا قرضی را میگیرد و بعد در رأس آن مدّت، آن قرض را اداء میکند.
- مصباح المتهجّد، ج ٢، ص ٥٨٢، فقرهای از دعای ابوحمزۀ ثمالی.