ترجمۀ تفسیر المیزان ج 20

نمودم، فرمود: نفرين خداى تعالى است، مى‌فرمايد از خير دنيا دور باشى، و از خير آخرت دور باشى‌¹.

مؤلف: ممكن است اين روايت را به همان معنايى كه ما براى دو آيه كرديم ارجاع داد، هم چنان كه ممكن است به بعضى از وجوهى كه ديگران گفته‌اند ارجاع داد.

و در مجمع البيان است كه در روايت آمده: روزى رسول خدا (صلى الله عليه وآله و سلم) دست ابو جهل را گرفت و به او فرمود: ﴿أَوْلىَ لَكَ فَأَوْلىَ ثُمَّ أَوْلىَ لَكَ فَأَوْلىَ﴾ ابو جهل پرسيد: به چه چيز تهديدم مى‌كنى؟ نه تو مى‌توانى به من كارى كنى و نه پروردگارت، من عزيزترين فرد اين سرزمينم. به دنبال گفتار او خداى تعالى همان كلام رسول خدا (صلى الله عليه وآله و سلم) را نازل كرد².

مؤلف: در اين معنا صاحب الدر المنثور از عده‌اى از راويان از قتاده روايتى آورده، و در آن آمده كه رسول خدا (صلى الله عليه وآله و سلم) خودش اين جريان را براى ما نقل كرد³.

و در تفسير قمى در ذيل آيه‌ ﴿أَ يَحْسَبُ اَلْإِنْسَانُ أَنْ يُتْرَكَ سُدىً﴾ آمده كه امام فرمود: يعنى آيا انسان گمان مى‌كند به حسابش نمى‌رسند و عذاب نمى‌شود و از او بازخواست نمى‌كنند؟⁴.

و در علل به سند خود از مسعدة بن زياد روايت آورده كه گفت: مردى به امام صادق عرض كرد: يا ابا عبد الله (من معتقدم) كه خلقت عالم تعجب انگيز است. فرمود: اين چه حرفى است كه مى‌گويى؟ عرضه داشت: آخر خلقتى كه آخرش فنا است شگفت‌انگيز نيست؟ فرمود: اى برادر زاده، ما براى فنا خلق نشده‌ايم، بلكه باقى هستيم، و چگونه فانى مى‌شود بهشتى كه فساد نمى‌پذيرد و دوزخى كه خاموشى ندارد؟ پس مرگ را فنا مخوان، بلكه بگو از خانه‌اى به خانه‌اى ديگر متحول مى‌شويم‌⁵.

و در مجمع البيان مى‌گويد: در حديث منقول از براء بن عازب آمده كه گفت: وقتى آيه‌ ﴿أَ لَيْسَ ذَلِكَ بِقَادِرٍ عَلىَ أَنْ يُحْيِيَ اَلْمَوْتىَ﴾ نازل شد، رسول خدا (صلى الله عليه وآله و سلم) عرضه داشت: سبحانك اللهم، بله تو قادرى كه مردگان را زنده كنى. و اين مضمون از امام