ترجمۀ تفسیر المیزان ج 20

است. و در معناى تطهير ثياب اقوالى ديگر هست كه ما از نقل آن‌ها اغماض كرديم، چون مى‌توان آن‌ها را به يكى از وجوه نقل شده ارجاع داد، و از همه آن وجوه بهتر وجه اول و پنجم است.

﴿وَ اَلرُّجْزَ فَاهْجُرْ﴾ 

بعضى‌¹ گفته‌اند: كلمه «رجز» - به ضمه راء و كسره آن و سكون جيم - به معناى عذاب است، و مراد از «دورى كردن از عذاب» دورى كردن از سبب آن يعنى گناهان و زشتى‌ها است. و معناى آيه اين است كه: «از گناهان و نافرمانيها دورى كن».

بعضى‌² ديگر گفته‌اند: كلمه «رجز» اسم است براى هر قبيح و هر عمل و اخلاقى كه طبع سليم آن را پليد بداند، و امر از دورى از رجز، امر به اجتناب از خصوص اخلاق و عقيده‌اى است كه خدا را خوش نيايد، و يا أمر به اجتناب از خصوص اخلاق زشت است. اين احتمال دوم بنا بر آن وجهى است كه در باره آيه‌ ﴿وَ ثِيَابَكَ فَطَهِّرْ﴾ نقل كرده گفتيم: منظور ترك گناهان و زشتى‌ها است، در نتيجه آيه گذشته در باره عمل و آيه مورد بحث در باره اخلاق مى‌شود.

بعضى‌³ هم گفته‌اند: كلمه «رجز» به معناى صنم است، و آيه شريفه دستور مى‌دهد به اينكه عبادت و پرستش بت‌ها را ترك كند (و به آن‌ها نزديك نشود).

﴿وَ لاَ تَمْنُنْ تَسْتَكْثِرُ﴾ 

آنچه از سياق بر مى‌آيد و با سياق هم تناسب دارد، اين است كه مراد از «منت گذارى» اين است كه شخص احسانگر آن قدر احسان خود را به رخ احسان شده بكشد كه نعمتش مكدر شود، و از نظر وى بيفتد كما اينكه فرموده: ﴿لاَ تُبْطِلُوا صَدَقَاتِكُمْ بِالْمَنِّ وَ اَلْأَذىَ﴾⁴و نيز فرموده: ﴿يَمُنُّونَ عَلَيْكَ أَنْ أَسْلَمُوا﴾⁵

و مراد از «استكثار» اين است كه آدمى چيزى را كه مى‌دهد به چشمش زياد آيد، آيه شريفه مى‌فرمايد: وقتى صدقه‌اى مى‌دهى و يا كار نيكى مى‌كنى، به رخ طرف مكش، و كار نيكت در نظرت بزرگ نيايد، البته كلمه «استكثار» به معناى زياده طلبى هم هست، ولى در اينجا آن معنا منظور نيست.