ترجمۀ تفسیر المیزان ج 19
جلد نوزدهم کتاب تفسیر المیزان، شامل ترجمه و بیان کامل سورههای طور، نجم، قمر، واقعه، حدید، مجادله، ممتحنه، صف، جمعه، منافقون، تغابن، طلاق، تحریم، ملک، قلم، و الحاقه است. برخی از مهمترین مباحثی که علامه طباطبایی، در جلد نوزدهم تفسیر المیزان، در ضمن بیان آیات هر کدام از سوره ها عنوان میکند به شرح زیر است: • روایاتی در ذیل آیات مربوط به معراج پیامبر • روایتی در مورد اینکه پیامبر قلباً خدا را رؤیت نمود • شفاعت ملائکه مشروط به اذن و رضای خدا • مقصود از انشقاق قمر و روایاتی پیرامون آن معجزه • منظور از سجده گیاه و درخت برای خدا • مقصود از اصحاب المیمنه • روایاتی در مورد بهشت و نعمتهای بهشتی • روایاتی پیرامون نهی از مس قرآن بدون طهارت • روایاتی در مورد اول و آخر و ظاهر و باطن بودن خدا • منظور از قرار دادن رحمت و رأفت در دل پیروان حضرت عیسی • بیان رابطه و ملازمه بین فراموش کردن خدا و فراموش کردن خود • روایاتی در مورد ازدواج با زنان کافر • روایاتی پیرامون نام های پیامر، بشارت حضرت عیسی، و فاصله ایشان با پیامبر گرامی اسلام • بیان آیات پیرامون حکم طلاق، عدّه، رجوع و ... • مدت عده طلاق و تکلیف بچه شیرخوار زن مطلقه • سرانجام بد همسر نوح و همسر لوط با اینکه همسر پیامبر بودند • اوصاف و فضائل حضرت مریم • روایاتی پیرامون فضیلت حضرت فاطمه، خدیجه، مریم، و آسیه و نحوه کشته شدن همسر فرعون • بیان حال مؤمن طالب بصیرت و کافر جاهل و لجوج • روایتی در مورد مراد از «ن»، «قلم» و «ما یسطرون» • دلیلی بر نفی چشم زخم و خرافی بودن آن نیست • پاره ای از نشانه ها، مقدّمات و وقایع قیامت
مرتب سازی:
ترجمۀ تفسیر المیزان ج 19
6است.
مقصود از بيت معمور و بحر مسجور
﴿وَ اَلْبَيْتِ اَلْمَعْمُورِ﴾
بعضى1 گفتهاند: مراد از «بيت معمور» كعبه مشرفه است، چون كعبه اولين خانهاى بود كه براى عبادت مردم بنا شد، و همواره از اولين روز بنايش تا كنون آباد و معمور بوده است، هم چنان كه قرآن كريم در بارهاش مىفرمايد: ﴿إِنَّ أَوَّلَ بَيْتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذِي بِبَكَّةَ مُبَارَكاً وَ هُدىً لِلْعَالَمِينَ﴾2.
ولى، در روايات وارده، آمده كه «بيت معمور» خانهاى است در آسمان، برابر كعبه كه محل زيارت ملائكه است.
و اگر كلمه «كتاب» در اين آيه نكره و بدون الف و لام آمده براى اين است كه اشاره كند به اينكه چنين كتابى بىنياز از تعريف است، و اين قسم نكره آوردن، خود نوعى تعريف و مستلزم آن است.
﴿وَ اَلسَّقْفِ اَلْمَرْفُوعِ﴾
منظور از «سقف برافراشته»، آسمان است.
﴿وَ اَلْبَحْرِ اَلْمَسْجُورِ﴾
راغب در مفردات مىگويد: كلمه «سجر» كه مسجور از آن گرفته شده به معناى شعلهور كردن و تيز كردن آتش است3.
ولى صاحب مجمع البيان گفته:مسجور به معناى مملو است، مثلا وقتى گفته مىشود: «سجرت التنور»، معنايش اين است كه من تنور را پر از آتش كردم4.
و آيه شريفه به هر دو معنا تفسير شده، مؤيد معناى اول آيه ﴿وَ إِذَا اَلْبِحَارُ سُجِّرَتْ﴾5
است، و در حديث آمده كه در روز قيامت درياها آتشى افروخته مىشوند.
بعضى6 هم گفتهاند: مراد از «بحر مسجور» دريايى است كه آبش خشك شده و در
- مجمع البيان، ج 9، ص 163.
- به درستى اولين خانهاى كه براى عبادت مردم بنا شد همان خانهاى است مبارك كه در مكه بنا شده، و سبب هدايت عالميان است آل عمران، آيه 96.
- مفردات راغب، ماده «سجر».
- مجمع البيان، ج 9، ص 162.
- وقتى كه درياها افروخته مىشود. - تكوير، آيه 6.
- تفسير قرطبى، ج 17 ص 61.