ترجمۀ تفسیر المیزان ج 19

چيزى كه در اينجا بايد گفت نكته‌اى است كه حرف «فاء» آن را مى‌رساند، و مى‌فهماند اين جمله تفريع و نتيجه‌گيرى از بيان سابق است، كه در باره قرآن و شرح حال طوايف سه‌گانه در قيامت داشتيم.

و معنايش اين است كه: وقتى قرآن داراى چنين صفاتى بود، و در آنچه از حال مردم بعد از مرگشان خبر مى‌داد صادق بود، پس پروردگارت را كه چنين كتابى بر تو نازل كرده تسبيح گوى، و او را از هر عيبى منزه بدار، در حالى كه از نام او استقامت بجويى، و يا مظهر نام او باشى، و از عقيده و ادعايى كه اين مكذبين و ضالين دارند اعراض نمايى.

بحث روايتى (رواياتى در ذيل برخى آيات گذشته)

در مجمع البيان در ذيل آيه‌ ﴿أَ أَنْتُمْ تَزْرَعُونَهُ أَمْ نَحْنُ اَلزَّارِعُونَ﴾ مى‌گويد: از رسول خدا (صلى الله عليه وآله و سلم) روايت شده كه فرمود: هيچ وقت نگوييد من زراعت كردم، بلكه بگوييد من حرث كردم‌¹.

مؤلف: اين روايت را الدر المنثور هم از عده‌اى از صاحبان كتب حديث از ابو هريره از آن جناب نقل كرده‌².

و در تفسير قمى در ذيل آيه‌ ﴿أَ أَنْتُمْ أَنْزَلْتُمُوهُ مِنَ اَلْمُزْنِ﴾ مى‌گويد: از معصوم روايت شده كه فرمود: «مزن» ابر است و در ذيل جمله‌ ﴿نَحْنُ جَعَلْنَاهَا تَذْكِرَةً﴾ فرمود: يعنى آتش را وسيله يادآورى آتش روز قيامت كرديم، ﴿وَ مَتَاعاً لِلْمُقْوِينَ﴾ فرمود يعنى وسيله زندگى محتاجان‌³.

و در مجمع البيان در ذيل آيه شريفه‌ ﴿فَسَبِّحْ بِاسْمِ رَبِّكَ اَلْعَظِيمِ﴾ مى‌گويد: در روايتى صحيح از رسول خدا (صلى الله عليه وآله و سلم) آمده كه وقتى اين آيه نازل شد، فرمود: همين آيه را ذكر ركوع خود كنيد (و بگوييد سبحان ربى العظيم)⁴.

مؤلف: اين روايت را كتاب فقيه‌⁵ نيز به طور مرسل، يعنى بدون ذكر سند آورده، و