ترجمۀ تفسیر المیزان ج 19

يا باى ملابست است، و معناى جمله اين است كه: حال كه چنين است پس تو خداى را با استعانت به نام او تسبيح گوى و منزه بدار، ممكن هم هست مراد از اسم نامبردارى و ذكر خدا باشد، چون اسم خدا را بردن ذكر او نيز هست، هم چنان كه ديگران نيز اين احتمال را داده‌اند، و نيز ممكن است حرف باء براى تعديه باشد، چون تنزيه اسم خدا تنزيه خدا است، و معنايش اين است كه: اسم پروردگارت را از اينكه برايش شريكى ذكر شود، و يا بعث و جزايش انكار گردد منزه بدار، و كلمه «عظيم» صفت براى كلمه «اسم» و يا براى كلمه «رب» است.

﴿فَلاَ أُقْسِمُ بِمَوَاقِعِ اَلنُّجُومِ﴾

كلمه «لا اقسم» رويهم سوگند است.

بعضى‌¹ گفته‌اند: كلمه «لا» در آن زيادى و بى‌معنا است، (و تنها به منظور تاكيد آورده شده)، و كلمه «اقسم» به معناى «سوگند مى‌خورم» است.

بعضى‌² ديگر گفته‌اند: كلمه «لا» نافيه است، و مى‌خواهد بفرمايد: من سوگند نمى‌خورم.

و كلمه «مواقع» جمع «موقع» است، كه به معناى محل است و معناى آيه چنين است كه: من سوگند مى‌خورم به محلهاى ستارگان، به آن جايى كه هر ستاره در آسمان دارد.

بعضى‌³ از مفسرين گفته‌اند: كلمه «مواقع» جمع «موقع» هست ليكن موقع مصدر ميمى و به معناى وقوع و سقوط است، و آيه مى‌خواهد به سقوط ستارگان در روز قيامت، و يا به افتادن شهاب‌ها بر سر شيطانها، و يا به محل سقوط ستارگان در هنگام غروب اشاره كند. ولى وجه اول بهتر است و به ذهن زودتر مى‌رود.

﴿وَ إِنَّهُ لَقَسَمٌ لَوْ تَعْلَمُونَ عَظِيمٌ﴾

اين آيه شريفه مى‌خواهد سوگند قبلى را بزرگ جلوه دهد، و مطلبى را كه با آن سوگند تاكيد و اثبات مى‌كرد بيشتر تاكيد كند.

معناى اينكه قرآن كريم است‌

﴿إِنَّهُ لَقُرْآنٌ كَرِيمٌ فِي كِتَابٍ مَكْنُونٍ لاَ يَمَسُّهُ إِلاَّ اَلْمُطَهَّرُونَ تَنْزِيلٌ مِنْ رَبِّ اَلْعَالَمِينَ﴾

از آنجايى كه كفار مساله وحدانيت خدا را در ربوبيت و الوهيت و همچنين مساله بعث و جزا را انكار داشتند، و انكار خود را با انكار قرآن كه به رسول اسلام نازل شده و در آن