ترجمۀ تفسیر المیزان ج 19

رواياتى در ذيل آيات مربوط به بهشت و نعمت‌هاى بهشتى‌

و در الدر المنثور است كه ابن ابى الدنيا در كتاب «صفة الجنة»، و بزار، ابن مردويه، و بيهقى در كتاب «البعث»، از عبد اللَّه بن مسعود روايت كرده‌اند كه گفت: رسول خدا (صلى الله عليه وآله و سلم) به من فرمود: همين كه در بهشت نگاهت به مرغى بيفتد و هوس بريان شده آن را بكنى، همان مرغ در حالى كه بريان شده پيش رويت مى‌افتد¹.

مؤلف: در اين معنا روايات بسيارى رسيده و در بعضى از آنها آمده كه مؤمن هوس هر چيز را بكند برايش حاضر مى‌شود، و او از آن چيز مى‌خورد، و بقيه‌اش به همان حالت اول بر مى‌گردد، مثلا اگر مرغ باشد به سوى محل خود پرواز مى‌كند، و تازه در بين مرغان افتخار هم مى‌كند.

و در تفسير قمى در ذيل آيه شريفه ﴿لاَ يَسْمَعُونَ فِيهَا لَغْواً وَ لاَ تَأْثِيماً﴾ امام فرموده: لغو و تاثيم عبارت است از فحش و دروغ و غنا².

مؤلف: شايد مراد از «غنا»، لهو باشد، و ممكن هم هست كلمه غنا تصحيف شده «خناء» باشد، يعنى ناقل حديث آن را درست ننوشته باشد و خناء به معناى ناسزاگويى و فحش است.

و نيز در همان كتاب در ذيل آيه‌ ﴿وَ أَصْحَابُ اَلْيَمِينِ مَا أَصْحَابُ اَلْيَمِينِ﴾ نقل مى‌كند كه امام فرمود: اصحاب يمين عبارتند از على بن ابى طالب و شيعيان او³.

مؤلف: اين روايت نظر دارد به رواياتى كه در تفسير آيه‌ ﴿يَوْمَ نَدْعُوا كُلَّ أُنَاسٍ بِإِمَامِهِمْ فَمَنْ أُوتِيَ كِتَابَهُ بِيَمِينِهِ﴾⁴وارد شده، كه در آن روايات كلمه يمين به امام حق معنا شده. و معناى روايت قمى اين مى‌شود كه: يمين، على (علیه السلام) است، و اصحاب يمين اصحاب آن جناب و شيعيان او هستند. و به هر حال روايت از باب نشان دادن مصداق بارز آيه است، نه اينكه بخواهد بفرمايد آيه شريفه در خصوص على (علیه السلام) و شيعيانش نازل شده.

باز در آن كتاب در ذيل آيه‌ ﴿فِي سِدْرٍ مَخْضُودٍ﴾ آمده كه اين سدر درختى است كه نه برگ دارد و نه خار، و وقتى امام صادق (علیه السلام) آيه‌ ﴿وَ طَلْحٍ مَنْضُودٍ﴾ را تلاوت كرد، در معنايش فرمود يعنى رويهم چيده شده‌⁵.