ترجمۀ تفسیر المیزان ج 19

مى‌شود، و جمله دوم استفهامى است كه در مقام بزرگداشت امر آنان و به شگفت آوردن شنونده از حال ايشان است، و اين جمله استفهامى خبر است براى جمله اول يعنى‌ ﴿وَ أَصْحَابُ اَلْيَمِينِ﴾.

﴿فِي سِدْرٍ مَخْضُودٍ﴾

«سدر» نام درختى است كه بارش را عرب نبق و فارس كنار مى‌نامد و «مخضود» هر شاخه‌اى است كه تيغش بريده شده باشد، و ديگر خار در آن نباشد.

﴿وَ طَلْحٍ مَنْضُودٍ﴾ 

كلمه «طلح» نام درخت موز است.

بعضى‌¹ گفته‌اند: طلح، موز نيست، بلكه درختى است كه سايه‌اى خنك و مرطوب دارد.

بعضى‌² ديگر گفته‌اند: درخت ام غيلان است، كه شكوفه‌هايى خوش‌بو دارد.

و كلمه «منضود» اسم مفعول از مصدر نضد «چيدن به رديف» است، پس منضود از هر چيز، رويهم چيده شده آن است.

و معناى آيه مورد بحث اين است كه: اصحاب يمين در درختان موز هستند كه ميوه‌هايش روى هم چيده شده از پايين درخت تا بالاى آن.

﴿وَ ظِلٍّ مَمْدُودٍ وَ مَاءٍ مَسْكُوبٍ﴾ 

بعضى‌³ از مفسرين گفته‌اند: «ممدود از سايه‌ها» آن سايه‌اى است كه: هميشگى باشد و نور خورشيد آن را از بين نبرد و «ماء مسكوب» آبى است كه دائما در جريان باشد و هرگز قطع نگردد.

﴿وَ فَاكِهَةٍ كَثِيرَةٍ لاَ مَقْطُوعَةٍ وَ لاَ مَمْنُوعَةٍ﴾ 

يعنى درختانى كه ميوه‌هايش فصلى نيست و مانند درختان دنيا نيست كه در زمستان بار نداشته باشد، ممنوعه هم نيست نه از ناحيه خود بهشتيان، كه مثلا از آن سير و خسته شده باشند، و نه از ناحيه خارج از خودشان، كه مثلا دورى محل و يا وجود خارهاى شاخه كه نگذارد ميوه آن را بچينند و يا مانعى ديگر.

﴿وَ فُرُشٍ مَرْفُوعَةٍ﴾

كلمه «فرش» جمع فراش است، كه به معناى گستردنى‌ها است، و كلمه «مرفوعة»