ترجمۀ تفسیر المیزان ج 17
جلد هفدهم کتاب تفسیر المیزان، شامل ترجمه و بیان کامل سورههای فاطر، یس، صافات، ص، زمر، مؤمن و فصلت است. هدف و خلاصه ای از محتوای کلی این سوره ها، با توجه به مطالبی که علامه طباطبایی در ابتدای بیان هر سوره عنوان میکند به شرح زیر است: • سوره فاطر به بیان اصول سه گانه دین یعنی یگانگی خدای تعالی در ربوبیت، رسالت پیامبر خدا، و معاد و بازگشتن به سوی او پرداخته و در این سه موضوع استدلال میکند. بدین منظور خداوند برخی از نعمت های بزرگ خود در زمین و آسمان را برشمرده و به گشودن در رحمت و بستن آن اشاره میکند. • غرض سوره یس نیز، بيان اصول سهگانه دين است، ابتدا از مساله نبوت شروع كرده، احوالات مردم را در قبول و رد دعوت انبيا بيان مىكند. سپس وارد موضوع توحید شده و برخی از نشانه های وحدانیت خدا را بر میشمارد، و در نهایت نیز به مسئله معاد پرداخته و با بیان زنده شدن مردم برای گرفتن جزا، و جداسازی مجرمین از متقین، احوالات هر گروه را در معاد شرح میدهد. • در سوره صافات، بر مساله توحيد تأکید شده، و مشركين مخالف توحيد را تهديد نموده و مؤمنين خالص را بشارت مىدهد و سرانجام كار هر يك از دو طايفه را بيان مىكند. • آیات سوره ص، متمرکز بر رسول خدا (ص) است و او را به صبر کردن دعوت میکند. همچنین بیان میکند که پیامبر، با ذكرى از ناحيه خدا كه بر او نازل شده مردم را انذار مىكند و به سوى توحيد و اخلاص در بندگى خداى تعالى دعوت مىكند. • سوره زمر، پیامبر گرامی اسلام را در مقابل تهدیدات مشرکین آماده کرده و او را مأمور به توحید و اخلاص دین قرار داده. همچنین در آخر سوره نیز، قیامت را به روشن ترین اوصافش وصف میکند. • سوره مؤمن، پيرامون بلند پروازيهاى كفار و جدالشان به باطل به منظور از بين بردن حقى كه بر آنان نازل شده، سخن مىگويد، و لذا مىبينيم كه آيات آن يكى پس از ديگرى متعرض جدال آنان، و پاسخ دادن به جدالشان مىشود. • سوره فصلت، پيرامون اعراض كفار از كتابى كه بر آنان نازل شده، يعنى از قرآن كريم، سخن مىگويد. همچنین در مورد اصول سه گانه دین نیز مفصل صحبت کرده و در ضمن بشارت و انذار میدهد.
مرتب سازی:
ترجمۀ تفسیر المیزان ج 17
238و آن دو را به صراط مستقيم راهنمايى نموديم 118.
و آثار و بركات و نام نيكشان را براى آيندگان حفظ كرديم 119.
سلام بر موسى و هارون 120.
ما اين چنين نيكوكاران را جزا مىدهيم 121.
آرى آن دو از بندگان مؤمن ما بودند 122.
و به درستى كه الياس از پيامبران بود 123.
به يادش آور آن دم كه به قوم خود گفت آيا نمىخواهيد با تقوى باشيد 124.
آيا بت «بعل» را مىخوانيد و بهترين خالقان را وامىگذاريد 125.
همان الله را كه رب شما و رب پدران نخستين شما است 126.
ولى مردم او را تكذيب كردند و در نتيجه از احضار شدگان شدند 127.
آرى همهشان احضار خواهند شد مگر بندگان مخلص خدا 128.
ما نام نيك و آثار و بركات الياس را هم در آيندگان باقى گذاشتيم 129.
سلام بر آل ياسين 130.
آرى ما به نيكوكاران اينچنين جزا مىدهيم 131.
كه او از بندگان مؤمن ما بود 132.
بيان آيات [بيان آيات متضمن خلاصهاى از داستان موسى و هارون عليهما السلام و داستان الياس و دعوت او عليه السلام]
اين آيات خلاصهاى است از داستان موسى و هارون علیه السلام البته اشارهاى هم به داستان الياس علیه السلام دارد، و نعمتها و منتهايى را كه خداى تعالى بر آنان ارزانى داشته، برمىشمارد، و نيز بيان مىكند كه چگونه دشمنان تكذيبگر آنان را عذاب كرد، چيزى كه هست در اين آيات جانب رحمت و بشارت بر جانب عذاب و انذار غلبه دارد.
﴿وَ لَقَدْ مَنَنَّا عَلىَ مُوسىَ وَ هَارُونَ﴾
كلمه «منت» به معناى «انعام» است، كه احتمال دارد مراد از آن، همان نعمتهايى باشد كه بعدا در باره موسى و هارون علیه السلام و قوم آن دو مىشمارد كه چگونه از شر فرعونيان نجاتشان داده و ياريشان كرد و كتاب به سويشان نازل نمود و به سوى خود هدايتشان فرمود و امثال اينها، و در نتيجه، جمله ﴿وَ نَجَّيْنَاهُمَا. . . ﴾ عطف تفسيرى همان جمله «مننا» خواهد بود، و تفسير مىكند كه آن منت چه بود.