Name: ترجمه کتاب تفسیر المیزان ج 17 - علامه طباطبایی
Availability: InStock
Author: علامه آیت اللَه سیّد محمّد حسین طباطبائی

ترجمۀ تفسیر المیزان ج 17

188

تلبيس و نيرنگ به صورت حق درآورند، و ملائكه رشته‌هاى ايشان را پنبه مى‌كنند، و حق صريح را هويدا مى‌سازند، تا همه به تلبيس آن‌ها پى برده، حق را حق ببينند، و باطل را باطل.
و اين كه خداى سبحان داستان استراق سمع شياطين و هدف شهاب قرار گرفتنشان را دنبال سوگند به ملائكه وحى و حافظان آن از مداخله شيطآن‌ها ذكر كرده، تا اندازه‌اى گفتار ما را تاييد مى‌كند - و خدا داناتر است.
﴿فَاسْتَفْتِهِمْ أَ هُمْ أَشَدُّ خَلْقاً أَمْ مَنْ خَلَقْنَا إِنَّا خَلَقْنَاهُمْ مِنْ طِينٍ لاَزِبٍ﴾
كلمه «لازب» به معناى دو چيز به هم چسبيده است، به طورى كه هر يك ملازم ديگرى شده باشد. و در مجمع البيان گفته: «لازب» و «لازم» به يك معنى است‌¹.
و مراد از جمله «من خلقنا» يا ملائكه‌اى است كه در آيات قبلى به آنان اشاره كرد كه حافظ وحى و تيراندازان شهابهايند، و يا مخلوقات عظيم ديگرى غير از انسان است، از قبيل آسمآن‌ها، زمين و ملائكه، و اگر در باره آن‌ها با ضمير «هم» كه مخصوص عقلاء است تعبير كرد و فرمود: «آيا خلقت ايشان بزرگتر است، يا كسى كه ما خلق كرده‌ايم» و نفرمود: «چيزى كه ما خلق كرده‌ايم» بدان جهت است كه در بين نامبردگان ملائكه هم منظور بودند، و ملائكه داراى عقلند، جانب آنان را غلبه داده و از همه آسمآن‌ها و زمين و ملائكه تعبير كرده به «كسى كه ما خلقش كرده‌ايم».
و معناى آيه اين است كه: وقتى خداى سبحان رب آسمآن‌ها و زمين و موجودات بين آن دو و ملائكه بود، تو اى رسول گراميم، از ايشان نظرخواهى كن و بپرس آيا خلقت ايشان مهم‌تر و بزرگتر است، يا خلقت غير ايشان از موجودات ديگرى كه ما خلق كرده‌ايم، آن وقت متوجه خواهند شد كه خلقت آنان ضعيف‌تر و ناچيزتر از خلقت موجودات ديگر است، براى اينكه خلقت ايشان از يك گل چسبنده بود و معلوم است كه اين گل چسبنده ناچيز نمى‌تواند ما را عاجز سازد.
بحث روايتى [چند روايت در ذيل برخى آيات گذشته]
در تفسير قمى در ذيل جمله‌ ﴿وَ اَلصَّافَّاتِ صَفًّا﴾ آمده كه منظور ملائكه و انبيايند². و در همان كتاب از پدرش و از يعقوب بن يزيد، از ابن ابى عمير، از بعضى از راويان
1. مجمع البيان، ج 8، ص 439.
2. تفسير قمى، ج 2، ص 218.