ترجمۀ تفسیر المیزان ج 16

فرموده: «لا صلاة لمن لم يطع الصلاة و طاعة الصلاة ان تنتهى عن الفحشاء و المنكر - نماز نيست نماز كسى كه نماز خود را اطاعت نمى‌كند، و اطاعت نماز اين است كه از فحشاء و منكر دست بردارد»¹.

مؤلف: اين روايت را صاحب الدر المنثور نيز از ابن مسعود و غير او آورده‌².

و نيز در همان كتاب است كه انس روايت كرده كه جوانى از انصار نمازهاى خود را با رسول خدا (صلى الله عليه وآله و سلم) مى‌خواند، و در عين حال مرتكب فحشاء هم مى‌شد اين خبر به رسول خدا (صلى الله عليه وآله و سلم) رسيد، فرمود نماز او روزى او را از فحشاء باز خواهد داشت‌³.

و نيز در همان كتاب است كه علماى اماميه از امام صادق (علیه السلام) روايت كرده‌اند، كه فرمود: هر كه دوست مى‌دارد بداند نمازش قبول شده يا نه، به خود بنگرد، كه آيا نمازش او را از فحشاء و منكر بازمى‌دارد يا نه؟ به همان مقدار كه بازش مى‌دارد قبول شده‌⁴.

و در تفسير قمى در ذيل جمله‌ ﴿وَ لَذِكْرُ اَللَّهِ أَكْبَرُ﴾ مى‌گويد: در روايت ابى الجارود از امام باقر (علیه السلام) آمده كه آن جناب در معناى اين جمله مى‌فرمود: يعنى، اينكه خدا به ياد نمازگزاران است مهم‌تر است از اينكه نمازگزاران از او ياد مى‌كنند، مگر نشنيدى كه فرمود: «﴿فَاذْكُرُونِي أَذْكُرْكُمْ﴾ مرا به ياد آوريد تا شما را به ياد آورم» ؟⁵.

مؤلف: اين يكى از همان چند معنايى است كه در ذيل آيه شريفه نقل كرديم.

و در تفسير نور الثقلين از مجمع البيان نقل كرده كه گفته است: اصحاب ما اماميه از امام صادق (علیه السلام) روايت كرده‌اند، كه فرمود: منظور از «ذكر الله» ياد خدا است، در هنگام برخورد به حلال و حرام او، (يعنى در برابر حلالش شكر گفتن، و از حرامش پرهيز كردن)⁶.

و در همان كتاب از معاذ بن جبل روايت كرده كه گفت: من از رسول خدا (صلى الله عليه وآله و سلم) پرسيدم كدام يك از اعمال محبوب‌ترين عمل نزد خدا است؟ فرمود: اينكه بميرى در حالى كه زبانت از ذكر خداى عز و جل تر باشد⁷.