ترجمۀ تفسیر المیزان ج 16

يارى خود تقويت نموده و كمبود نيرويتان را جبران كند، و شما را بر خداى سبحان غلبه دهد، نداريد.

پس آيه شريفه به طورى كه ملاحظه مى‌فرماييد - تعجيز خدا، و غلبه بر او، و خروج و امتناع از حكم او را، با همه اقسامش نفى مى‌كند، و مى‌رساند كه خلق، نه خودشان مستقلا مى‌توانند خدا را عاجز سازند، و نه غير ايشان مى‌توانند اين كار را برايشان انجام دهند، و نه خودشان و غيرشان مى‌توانند به اين غرض نائل آيند، معناى اول را جمله‌ ﴿وَ مَا أَنْتُمْ بِمُعْجِزِينَ...﴾ و معناى دوم را جمله‌ ﴿وَ مَا لَكُمْ مِنْ دُونِ اَللَّهِ مِنْ وَلِيٍّ﴾، و معناى سوم را جمله ﴿وَ لاَ نَصِيرٍ﴾ افاده مى‌كند.

﴿وَ اَلَّذِينَ كَفَرُوا بِآيَاتِ اَللَّهِ وَ لِقَائِهِ أُولَئِكَ يَئِسُوا مِنْ رَحْمَتِي وَ أُولَئِكَ لَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ﴾

 خطاب در اين جمله متوجه رسول خدا (صلى الله عليه وآله و سلم) است، و جزء آن مطالبى كه رسول خدا (صلى الله عليه وآله و سلم) مامور بود به مشركين بگويد، نيست، و منظور از آن اين است كه: حق را در باره آنهايى كه شقى هستند، و روز قيامت هلاك مى‌شوند، براى پيامبر صريح بيان كند، چون در جمله‌ ﴿يُعَذِّبُ مَنْ يَشَاءُ وَ يَرْحَمُ مَنْ يَشَاءُ﴾ آن را سربسته و مبهم بيان كرده بود.

دليل بر اين معنا خطاب در «اولئك» است، كه آن را دو مرتبه آورده، چون اگر جمله مورد بحث كلام رسول خدا (صلى الله عليه وآله و سلم)، و تتمه ماموريت قبلى بود، مى‌فرمود: «اولئكم». 

باز مؤيد اين معنا جمله «من رحمتى» است، چون انتقال از مثل «اولئك يئسوا من رحمة الله»، و يا «من رحمته»، با اينكه مقتضاى سياق همين بود، به مثل‌ ﴿أُولَئِكَ يَئِسُوا مِنْ رَحْمَتِي﴾ تصديق و اعتراف را در ضمن دادن اصل خبر افاده مى‌كند، و صريحا اهل عذاب را كه قبلا مجمل بيان كرده بود، تعيين مى‌نمايد. مؤيد ديگرش تكرار كلمه «اولئك» و نيز خود سياق است.

و گويا اينكه خبر را به شخص رسول خدا (صلى الله عليه وآله و سلم) مى‌دهد، منظور تقويت نفس شريف آن جناب، و نيز اشاره به اين باشد، كه مردم قابليت و صلاحيت مثل اين كلام را ندارند، و اينكه ايمان نمى‌آورند.

و به طورى كه از اطلاق كلمه «آيات الله» برمى‌آيد، مراد از آن تمامى ادله‌اى است كه بر وحدانيت حق تعالى، و نبوت رسول خدا (صلى الله عليه وآله و سلم)، و حقانيت معاد