ترجمۀ تفسیر المیزان ج 13

و در همان كتاب از زرارة و حمران و محمد بن مسلم از امام ابى جعفر و امام صادق (علیه السلام) از معناى اين آيه سؤال شد، فرمودند: مقصود از كتابى كه در قيامت به گردن هر كسى است، همان مقدراتى است كه برايش تقدير كرده‌اند¹.

و نيز در همان كتاب از خالد بن يحيى از امام صادق (علیه السلام) نقل كرده كه در تفسير جمله: ﴿اِقْرَأْ كِتَابَكَ...﴾ فرمود: بنده تمامى آنچه را كه كرده بياد مى‌آورد، و با آنچه كه در آن كتاب ضبط شده مطابق مى‌بيند، آن چنان كه گويى همين الآن آن عمل را انجام داده است، آنگاه مى‌گويد: «﴿يَا وَيْلَتَنَا مَا لِهَذَا اَلْكِتَابِ لاَ يُغَادِرُ صَغِيرَةً وَ لاَ كَبِيرَةً إِلاَّ أَحْصَاهَا﴾ واى بر ما اين چه كتابيست كه از هيچ كوچك و بزرگى (از اعمال ما) چشم‌پوشى نكرده، و همه را برشمرده»².

باز در همان كتاب از حمران از ابى جعفر (علیه السلام) نقل كرده كه جمله‌ ﴿أَمَرْنَا مُتْرَفِيهَا﴾ را «امرنا» با تشديد قرائت كرد، كه به معناى «كثرنا» مى‌باشد و فرمود: من آن را بدون تشديد نخوانده‌ام‌³.

مؤلف: و در حديثى ديگر از حمران از آن جناب آمده كه جمله مزبور را به معناى «بزرگانشان را دستور داديم» تفسير فرموده‌⁴.

و در جمله: ﴿وَ يَدْعُ اَلْإِنْسَانُ بِالشَّرِّ...﴾ و در آيه: ﴿وَ جَعَلْنَا اَللَّيْلَ وَ اَلنَّهَارَ آيَتَيْنِ...﴾ در تفسير آيه‌ ﴿وَ كُلَّ إِنسَانٍ أَلْزَمْنَاهُ طَائِرَهُ...﴾ از طرق شيعه و سنى از رسول خدا (صلى الله عليه وآله و سلم) و على (علیه السلام) و سلمان و غير سلمان رواياتى آمده كه چون مورد تاييد كتاب و سنت نبود و دليل عقل هم آن را تاييد نمى‌كرد و سند معتبرى هم نداشت لذا از مطرح كردن آنها خوددارى نموديم.

گفتارى در چند فصل پيرامون قضاء

فصل 1 - در معنا و حدود آن: 1 - معنا و حدود قضاى تكوينى و تشريعى‌

هيچ حادثه‌اى از حوادث نيست مگر آنكه وقتى با علت و سببهاى مقتضاى خود