ترجمۀ تفسیر المیزان ج 13

همين باره نازل شد و رسول خدا (صلى الله عليه وآله و سلم) فرمود: پس درنگ مى‌كنم‌¹.

مؤلف: قريب به اين معنا به طرق زيادى روايت شده است.

روايات متعدد از طرق عامه و خاصه راجع به خواب ديدن پيامبر (صلى الله عليه و آله) بنى اميه را به شكل ميمون‌هايى بر منبرش، و اينكه «رؤيا» و «شجره ملعونه در قرآن» در آيه، ناظر به آنان است‌

و نيز در الدر المنثور است كه ابن جرير از سهل بن سعد روايت كرده كه گفت: رسول خدا (صلى الله عليه وآله و سلم) در خواب ديد كه بنى فلان «بنى اميه» در منبرش همچون ميمونها جست و خيز مى‌كنند بسيار ناراحت شد، و تا زنده بود كسى او را خندان نديد، خداى تعالى اين آيه را فرستاد ﴿وَ مَا جَعَلْنَا اَلرُّؤْيَا اَلَّتِي أَرَيْنَاكَ إِلاَّ فِتْنَةً لِلنَّاسِ﴾².

و نيز در آن كتاب آمده كه ابن ابى حاتم از ابن عمر روايت كرده كه رسول خدا (صلى الله عليه وآله و سلم) فرمود: من فرزندان حكم بن ابى العاص را در خواب ديدم كه بر فراز منبرها بر آمده‌اند و ديدم كه در ريخت و قيافه ميمونها بودند، و سپس خداى تعالى اين آيه را فرستاد: ﴿وَ مَا جَعَلْنَا اَلرُّؤْيَا اَلَّتِي أَرَيْنَاكَ إِلاَّ فِتْنَةً لِلنَّاسِ وَ اَلشَّجَرَةَ اَلْمَلْعُونَةَ﴾ كه منظور از آن شجره دودمان حكم بن ابى العاص است‌³.

و نيز در همان كتاب است كه ابن ابى حاتم از يعلى بن مرة روايت كرده كه گفت: رسول خدا (صلى الله عليه وآله و سلم) فرمود: در خواب ديدم كه بنى اميه در همه شهرها بر فراز منبرها برآمده‌اند، و اينكه به زودى بر شما سلطنت مى‌كنند، و شما ايشان را بدترين ارباب خواهيد يافت، آنگاه رسول خدا (صلى الله عليه وآله و سلم) از آن به بعد در اندوه عميقى فرو رفت و بدين جهت خداى تعالى اين آيه را فرستاد ﴿وَ مَا جَعَلْنَا اَلرُّؤْيَا اَلَّتِي أَرَيْنَاكَ إِلاَّ فِتْنَةً لِلنَّاسِ﴾⁴.

و نيز در آن كتاب است كه ابن مردويه از حسين بن على روايت كرده كه رسول خدا (صلى الله عليه وآله و سلم) را روزى اندوهناك ديدند، و از آن جناب سبب اندوهش را پرسيدند؟ فرمود: در خواب به من نمايان شد كه گويا بنى اميه اين منبر مرا دست به دست مى‌گردانند و گفته شد يا رسول الله (صلى الله عليه وآله و سلم) غم مخور دنيا است كه ايشان از آن برخوردار مى‌شوند (در عوض از آخرت بهره‌اى ندارند) سپس خداى تعالى اين آيه را فرستاد: ﴿وَ مَا جَعَلْنَا اَلرُّؤْيَا اَلَّتِي أَرَيْنَاكَ إِلاَّ فِتْنَةً لِلنَّاسِ﴾⁵.

باز در همان كتاب آمده كه ابن ابى حاتم و ابن مردويه و بيهقى در كتاب دلائل و ابن عساكر از سعيد بن مسيب روايت كرده‌اند كه گفت رسول خدا (صلى الله عليه وآله و سلم) در عالم رؤيا بنى اميه را ديد كه بر بالاى منبرش رفته‌اند به همين خاطر اندوهناك شد، خداوند