ترجمۀ تفسیر المیزان ج 13

﴿مَنْ كَانَ يُرِيدُ اَلْعَاجِلَةَ عَجَّلْنَا لَهُ فِيهَا مَا نَشَاءُ لِمَنْ نُرِيدُ ثُمَّ جَعَلْنَا لَهُ جَهَنَّمَ يَصْلاَهَا مَذْمُوماً مَدْحُوراً﴾. 

كلمه «عاجلة» صفت است براى موصوفى كه حذف شده و بعيد نيست كه موصوفش حيات (زندگى) باشد، به قرينه اينكه مقابل آن را در آيه بعد، آخرت آورده است.

بعضى‌¹ هم گفته‌اند كه مراد از «عاجلة» نعمت‌هاى عاجله است، بعضى‌² نيز گفته‌اند كه متاع دنياى عاجل است.

و مفردات در معناى «يصليها» گفته است كه اصل اين كلمه «صلى» و به معناى گيراندن آتش است، آنگاه از خليل نقل كرده كه گفته است: معناى «صلى الكافر النار» اين است كه كافر حرارت آتش را چشيد. و به همين معنا است جمله‌ ﴿يَصْلَوْنَهَا فَبِئْسَ اَلْمَصِيرُ﴾ و بعضى گفته‌اند «صلى النار» به معناى «داخل آتش گشت» مى‌باشد و «اصلى النار» يعنى: «ديگرى را در آتش انداخت» هم چنان كه در قرآن كريم آمده است: ﴿فَسَوْفَ نُصْلِيهِ نَاراً﴾³.

و در مجمع البيان گفته: «مدحور» از ماده «دحر» به معناى دور كردن است: و مدحور يعنى مطرود و دور شده. اينكه گفته مى‌شود «اللهم ادحر عنا الشيطان - يعنى خدايا شيطان را از ما دور كن»⁴.

خداوند متعال بعد از آنكه سنت خود را در تعذيب دنيوى، پس از دعوت رسالت، بيان نمود و متذكر شد كه همواره امتهاى انسانى را به سوى ايمان و عمل صالح راهنمايى مى‌كند، و در آخر اگر به فساد و افساد پرداختند رسولى مى‌فرستد، و اگر باز هم طغيان و فسق ورزيدند به عذاب دسته جمعيشان مبتلا مى‌سازد، اينك در اين آيه به بيان سنتش در عذاب اخروى و ثواب آن مى‌پردازد، در يك آيه بعد، عذاب اخروى را و در آيه بعد از آن، ملاك ثواب اخروى را و در آيه‌اى ديگر خلاصه گفتار و اصل كلى در اين باب را بيان مى‌فرمايد.

مراد از عاجله در آيه‌ ﴿مَنْ كَانَ يُرِيدُ اَلْعَاجِلَةَ﴾ 

پس اينكه فرمود: ﴿مَنْ كَانَ يُرِيدُ اَلْعَاجِلَةَ﴾ معنايش اين است كه هر كس حيات عاجله يعنى زندگى دنيا را بخواهد يعنى متاعى را از دنيا طلب كند كه نفس از آن ملتذذ و قلب بدان علاقمند است، و تعلق قلب به حيات عاجله و طلب آن، وقتى تعلق و دنياطلبى است كه فقط حيات عاجله را بخواهد، اما اگر دنيا را از اين نظر بخواهد كه وسيله نيل به