ترجمۀ تفسیر المیزان ج 12

شوند، ﴿فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ﴾ ¹.

مؤلف: عياشى از عبد الله بن عطاء مكى از امام باقر و امام صادق (علیه السلام) نظير اين روايت را آورده است‌².

و در الدر المنثور است كه طبرانى - در كتاب الأوسط - و ابن مردويه به سند صحيح از جابر بن عبد الله انصارى روايت كرده‌اند كه گفت: رسول خدا (صلى الله عليه وآله و سلم) فرمود: مردمى از امت من به جرم گناهانشان عذاب مى‌شوند و هر قدر كه خدا بخواهد در آتش خواهند بود، آن گاه مشركين در آنجا ايشان را سرزنش مى‌كنند و مى‌گويند چرا ايمان و تصديق شما سودى برايتان نداشت در نتيجه هيچ موحدى نمى‌ماند مگر آنكه خداوند از آتش بيرونش مى‌آورد. آن گاه اين آيه را تلاوت فرمودند: ﴿رُبَمَا يَوَدُّ اَلَّذِينَ كَفَرُوا لَوْ كَانُوا مُسْلِمِينَ﴾ ³.

مؤلف: اين معنى به طريق ديگرى از ابو موسى اشعرى و ابو سعيد خدرى و انس بن مالك نيز از آن جناب روايت شده است‌⁴.

و در همان كتاب است كه ابن ابى حاتم و ابن شاهين - در كتاب السنة - از على بن ابى طالب (علیه السلام) روايت كرده‌اند كه فرمود: رسول خدا (صلى الله عليه وآله و سلم) فرمود: موحدين هر امتى كه مرتكب گناهان كبيره شده باشند در صورتى كه توبه نكرده و از آن پشيمان نباشند داخل جهنم مى‌شوند و در آنجا نه چشمهايشان كبود مى‌شود، و نه بدنشان سياه مى‌گردد، و نه همنشين شيطان مى‌شوند و نه دچار غل و زنجير مى‌گردند، نه حميم مى‌آشامند و نه قطران مى‌پوشند، و خداوند خلود در جهنم را بر جسدهايشان حرام مى‌كند، براى همين كه موحدند، و صورتهايشان را بر آتش حرام مى‌كند، بخاطر اينكه سجده كرده‌اند.

و از همين‌ها افرادى هستند كه آتش تا روى پايشان را و افرادى تا پشت پاهايشان را مى‌گيرد، و افرادى تا رانشان و افرادى تا كمرشان و عده‌اى تا گردنشان فرا مى‌گيرد. و اين به خاطر تفاوت گناهانى است كه مرتكب شده‌اند. از نظر مدت هم بعضى يك ماه در آتش هستند و بعضى يك سال، ولى سرانجام بيرون مى‌آيند و