Name: ترجمه کتاب تفسیر المیزان ج 12 - علامه طباطبایی
Availability: InStock
Author: علامه آیت اللَه سیّد محمّد حسین طباطبائی

ترجمۀ تفسیر المیزان ج 12

12

محكمى قرار گرفته كه نمى‌توان به آن دست يافت‌¹.
بنابراين، عزت عزيز، آن حالتى است كه به خود گرفته و دست يافتن به وى دشوار شده است، و عزيز قوم هم آن كسى است كه بر همه قاهر است، و كسى بر او قاهر نيست، چون مقامى دارد كه هر كه قصد او را كند مانعش مى‌شوند، و از دسترسى به او بازش مى‌دارند تا نتواند مقهورش كند. و باز به همين جهت هر چيز ناياب را عزيز الوجود مى‌گويند، و اگر در قرآن كريم به معناى مشقت هم آمده مانند: ﴿عَزِيزٌ عَلَيْهِ مَا عَنِتُّمْ﴾ ² و مانند: ﴿وَ عَزَّنِي فِي اَلْخِطَابِ﴾ ³باز به همين مناسبت است، زيرا هر چيزى كه بر انسان گران آيد و مشقت داشته باشد حتما دستيابى به آن مشكل است، پس عزيز مى‌باشد.
و اگر خداى سبحان عزيز است (و بلكه همه عزتها از او است) براى اين است كه او ذاتى است كه هيچ چيز از هيچ جهت بر او قهر و غلبه ندارد، و او بر همه چيز و از هر جهت قهر و غلبه دارد و اگر كس ديگرى از عزت سهمى دارد از او و به اذن او گرفته است، هم چنان كه فرمود: ﴿أَ يَبْتَغُونَ عِنْدَهُمُ اَلْعِزَّةَ فَإِنَّ اَلْعِزَّةَ لِلَّهِ جَمِيعاً﴾ ⁴و نيز فرموده:﴿مَنْ كَانَ يُرِيدُ اَلْعِزَّةَ فَلِلَّهِ اَلْعِزَّةُ جَمِيعاً﴾ ⁵.
كلمه «حميد» كه در آيه مورد بحث آمده بر وزن «فعيل» و به معناى مفعول از ماده «حمد» است، و «حمد» عبارت است از ثناى جميل و مدح بر خوبيهاى اختيارى، و چون تمام جمالها و خوبيها به او منتهى مى‌شوند در نتيجه تمام حمدها مخصوص او خواهد بود، هم چنان كه خودش فرموده: ﴿اَلْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ اَلْعَالَمِينَ﴾ ⁶.
از جمله حرفهاى عجيب و غريب، سخنى است كه از امام فخر رازى نقل مى‌كنند، - و ما آن را به زودى بيان مى‌كنيم - كه گفته است: كلمه حميد به معناى داناى بى نياز است‌⁷.
1. مفردات راغب، ماده عز .
2. بر او رنج بردن شما سخت است. - توبه، آيه 128.
3. و در سخن سركشى و غلبه كرد بر من. - ص، آيه 23.
4. آيا عزت را از ناحيه خود جستجو مى‌كنيد و حال آنكه عزت همه‌اش از خدا است؟ - نساء، آيه 139.
5. هر كه عزت مى‌خواهد (بايد بداند) تمامى عزتها از خداست. - فاطر، آيه 10.
6. تمامى حمدها از آن خداست كه پروردگار عالميان است. - حمد، آيه 2.
7. تفسير فخر رازى، ج 19، ص 75.