ترجمۀ تفسیر المیزان ج 10

«تغشى» يك معنا دارند.¹

معناى جمله: ﴿يَثْنُونَ صُدُورَهُمْ لِيَسْتَخْفُوا مِنْهُ...﴾ كه پنهان شدن مشركين براى پرهيز از روبرو شدن با دعوت پيامبر (صلى الله عليه وآله و سلم) را حكايت مى‌كند

پس منظور از جمله‌ ﴿يَثْنُونَ صُدُورَهُمْ لِيَسْتَخْفُوا مِنْهُ﴾ اينست كه مشركين با سينه‌هاى خود به طرف عقب متمايل مى‌شوند و سرهايشان را زير مى‌اندازند تا خود را از شنيدن كتاب آسمانى پنهان بدارند، تا وقتى قرآن خوانده مى‌شود به گوششان نخورد. و اين تعبير كنايه است از اينكه كفار خود را در هنگام تلاوت قرآن از رسول خدا (صلى الله عليه وآله و سلم) و يارانى كه نزد آن جناب بودند پنهان مى‌كردند كه در آن محل ديده نشوند، و على الظاهر حجت بر آنان تمام نگردد.

﴿أَلاَ حِينَ يَسْتَغْشُونَ ثِيَابَهُمْ يَعْلَمُ...﴾ از اين تعبير چنين بر مى‌آيد كه گويا مشركين سرهاى خود را نيز با جامه خود مى‌پوشاندند، و لذا خداى تعالى خبر داد به اينكه او مى‌داند و خبر دارد از آنچه مشركين در خفاء و ظهور انجام مى‌دهند، پس اينكه در هنگام تلاوت قرآن خود را پنهان مى‌نمايند هيچ سودى به حالشان ندارد، زيرا خداى تعالى پنهان و آشكار آنان را مى‌داند.

بعضى‌² از مفسرين گفته‌اند: منظور از ﴿يَسْتَغْشُونَ ثِيَابَهُمْ﴾ اينست كه: شبها در خانه‌هاى خود پنهان مى‌شوند و هنگام خوابيدن خود را در زير لحاف پنهان مى‌كنند، چون مخفى‌ترين حال آدمى همان حال اضطجاع است، حالى است كه آدمى خود را در زير لحاف قرار مى‌دهد، و معناى آيه اينست كه: مشركين سينه‌هاى خود را منحرف مى‌كنند تا خود را هنگام تلاوت قرآن از اين كتاب آسمانى پنهان كرده باشند، ولى خداى تعالى سر و آشكار آنان را در نهفته‌ترين احوالشان مى‌داند، و نهفته‌ترين احوالشان آن حالتى است كه براى خواب، لحاف خود را به سر مى‌كشند، و اين توجيه خالى از ظهور نيست.

اين آن معنايى است كه سياق آيه افاده مى‌كند، البته چه بسا معانى ديگرى براى آيه ذكر كرده‌اند كه از سياق آيه بعيد است، از آن جمله گفته‌اند:³ ضمير در جمله‌ ﴿لِيَسْتَخْفُوا مِنْهُ﴾ به خداى تعالى يا به رسول خدا (صلى الله عليه وآله و سلم) برمى‌گردد، و معناى آيه اين است كه: خود را از خدا و يا از رسول خدا (صلى الله عليه وآله و سلم) پنهان مى‌دارند. بعضى‌⁴ ديگر گفته‌اند معناى