ترجمۀ تفسیر المیزان ج 9

نمى‌شود مگر هر مؤمنى. على به اين مطالب ندا درمى‌داد تا صدايش گرفته مى‌شد، وقتى صدايش مى‌گرفت ابو هريره برمى‌خاست و جار مى‌زد¹.

و نيز در همان كتاب از احمد و نسايى از طريق محرز بن ابى هريره از پدرش نقل مى‌كند كه گفته است: من در آن موقعى كه رسول خدا (صلى الله عليه وآله و سلم) على را به مكه فرستاد تا برائت را اعلام كند با على بودم و ما دو نفرى ندا مى‌زديم كه هيچ كس داخل بهشت نمى‌شود مگر هر فرد مسلمانى، و هيچ كس حق ندارد عريان طواف كند، و هر كس كه ميان او و رسول خدا (صلى الله عليه وآله و سلم) عهدى بوده عهدش تا سرآمد مدتش معتبر است و هيچ مشركى بعد از امسال حق زيارت ندارد، من آن روز آن قدر جار زدم كه صدايم گرفت‌².

مؤلف: از آنچه نقل شد به خوبى به دست مى‌آيد كه آنچه كه از اين همه روايات در داستان فرستادن على (علیه السلام) به اعلام برائت و عزل ابى بكر از قول جبرئيل آمده اين است كه جبرئيل گفت: كسى از ناحيه تو پيامى را به مردم نمى‌رساند جز خودت و يا مردى از خودت. و همچنين جوابى كه رسول خدا (صلى الله عليه وآله و سلم) به ابى بكر داد در همه روايات اين بود كه فرمود: هيچ كس پيامى از من نمى‌رساند مگر خودم و يا مردى از خودم.

و به هر حال، پس معلوم شد كه آن وحى و اين كلام رسول خدا (صلى الله عليه وآله و سلم) مطلق است و مختص به اعلام برائت نيست، بلكه شامل تمام احكام الهى مى‌شود، و هيچ دليلى نه در متون روايات و نه در غير آن يافت نمى‌شود كه به آن دليل بگوئيم كلام و وحى مزبور مختص به اعلام برائت بوده، و همچنين مساله منع از طواف با حالت عريان و منع از حج مشركين در سنوات بعد و تعيين مدت عهدهاى مدت‌دار و بى مدت، همه اينها احكام الهيه‌اى بوده كه قرآن آن‌ها را بيان كرده، پس ديگر چه معنايى دارد كه امر آن‌ها را به ابى بكر ارجاع دهد و يا ابو هريره آن‌ها را به تنهايى جار بزند زمانى كه صداى على (علیه السلام) گرفته مى‌شد تا جايى كه كسى صداى ايشان را نمى‌فهميد. اگر اين معنا جايز بوده چرا براى ابو بكر جايز نباشد؟ (و چرا رسول خدا (صلى الله عليه وآله و سلم) ابو بكر را عزل كرد؟).

سخن بعض مفسرين مانند ابن كثير كه گفته‌اند آيه مخصوص به حكم برائت است و احكام ديگر را ابو بكر و ابو هريره رساندند و...

آرى، اينكه بعضى از مفسرين مانند ابن كثير و امثالش گفته‌اند «آيه مخصوص به حكم برائت است» مقصودشان در حقيقت توجيه همين روايات بوده، و لذا گفته‌اند: على (علیه السلام) تنها مامور بوده به اينكه حكم برائت را به اهل جمع برساند نه ساير احكام را، چون