ترجمۀ تفسیر المیزان ج 8

در ابتداى آن فرموده بود: ﴿لَقَدْ أَرْسَلْنَا نُوحاً﴾ و بنابراين تقدير آيه مورد بحث نيز: «و لقد ارسلنا لوطا اذ قال لقومه» خواهد بود، اين آن چيزى است كه از ظاهر آيه استفاده مى‌شود، و ليكن معهود از اينگونه سياق‌هاى قرآنى اين است كه لفظ «اذكر به ياد آر» مقدر بوده و تقدير آيه: «اذكر لوطا الذى ارسلناه اذ قال لقومه» مى‌باشد.

وحدت سياق اقتضا داشت كه هم چنان كه در داستان هود و صالح فرمود: ﴿وَ إِلىَ عَادٍ أَخَاهُمْ هُوداً﴾ و ﴿وَ إِلىَ ثَمُودَ أَخَاهُمْ صَالِحاً﴾ در اينجا نيز بفرمايد «و الى فلان اخاهم لوطا» و اگر در خصوص قوم لوط سياق را تغيير داده و بعد از ذكر داستان آن قوم مجددا به سياق قبلى برگشته و فرموده: ﴿وَ إِلىَ مَدْيَنَ أَخَاهُمْ شُعَيْباً﴾ براى اين بوده كه لوط از پيروان شريعت ابراهيم (علیه السلام) بوده، به خلاف هود و صالح كه از پيروان شريعت نوح (علیه السلام) بودند، و در تفسير سوره «هود» خواهيم گفت كه لوط از بستگان ابراهيم (علیه السلام) بوده، و آن حضرت او را به سوى اهل سدوم و اقوام مجاور آنان فرستاد، تا آنان را كه مشرك و از بت‌پرستان بودند، به دين توحيد دعوت كند.

﴿أَ تَأْتُونَ اَلْفَاحِشَةَ﴾ مراد از «فاحشه» عمل لواط است، به دليل اينكه در آيه بعد مى‌فرمايد: ﴿لَتَأْتُونَ اَلرِّجَالَ شَهْوَةً﴾.

﴿مَا سَبَقَكُمْ بِهَا مِنْ أَحَدٍ مِنَ اَلْعَالَمِينَ﴾ يعنى هيچ يك از امم و اقوام روى زمين مرتكب چنين گناهى نشدند. و اين جمله، دلالت دارد بر اينكه تاريخ پيدايش اين عمل منتهى به همين قوم مى‌شود.

و ما در تفسير سوره هود، به تفصيل قصه لوط، متعرض خواهيم شد - ان شاء الله تعالى -.

﴿إِنَّكُمْ لَتَأْتُونَ اَلرِّجَالَ شَهْوَةً مِنْ دُونِ اَلنِّسَاءِ...﴾ 

«اتيان الرجال» به قرينه كلمه «شهوة» و همچنين به قرينه‌ ﴿مِنْ دُونِ اَلنِّسَاءِ﴾ كنايه است از عمل نامشروع با مردان، و اين دو قرينه، علاوه بر اينكه «اتيان الرجال» را معنا مى‌كند، اين معنا را نيز مى‌رساند كه قوم لوط عمل زناشويى با زنان را ترك گفته و به مردان اكتفاء مى‌كردند، و اين عمل را از آنجايى كه تجاوز و انحراف از قانون فطرت است، «اسراف» ناميده و فرموده: ﴿بَلْ أَنْتُمْ قَوْمٌ مُسْرِفُونَ﴾.

جمله مورد بحث جمله‌اى است استفهامى و تقدير آن «ء انكم» است، از آنجايى كه عمل مزبور، فاحشه بى‌سابقه‌اى بوده از در تعجب و استبعاد مى‌پرسد: «آيا شما چنين كارى را مرتكب مى‌شويد؟».