ترجمۀ تفسیر المیزان ج 8

كه ديديد روايت كرده‌اند، و در معناى آن، روايات ديگرى از طرق شيعه از ائمه اهل بيت (علیه السلام) نقل شده كه ما پاره‌اى از آنها را در بحث روايتى تفسير آيه‌ ﴿وَ لاَ تَقُولُوا لِمَنْ يُقْتَلُ فِي سَبِيلِ اَللَّهِ أَمْوَاتٌ...﴾¹ در جلد اول اين كتاب نقل كرديم.

و در تفسير عياشى از سعيد بن جناح روايت شده كه گفت: عوف بن عبد الله ازدى از جابر بن يزيد جعفى از امام باقر (علیه السلام) حديثى در باره جان كندن كافر براى من نقل كرد كه در آن مى‌گويد: امام فرمود: وقتى روح كافر را به آسمان مى‌برند، درهاى آسمان به رويش بسته مى‌شود، چنان كه خداى تعالى فرموده: ﴿لاَ تُفَتَّحُ لَهُمْ أَبْوَابُ...﴾ و خداوند مى‌فرمايد: او را برگردانيد، چون ما آنان را از خاك آفريده‌ايم و به خاك برمى‌گردانيم و دوباره از خاك خارجشان مى‌كنيم².

مؤلف: قريب به اين مضمون روايتى در مجمع البيان از همان جناب نقل شده³.

و در كتاب الدر المنثور است كه ابن مردويه از عايشه نقل كرده كه گفت رسول خدا (صلى الله عليه وآله و سلم) آيه‌ ﴿لَهُمْ مِنْ جَهَنَّمَ مِهَادٌ وَ مِنْ فَوْقِهِمْ غَوَاشٍ﴾ را تلاوت فرمود و سپس گفت: ما فوق جهنميان طبقاتى و در زير آنان طبقاتى است كه معلوم نمى‌شود طبقات بالا بزرگتر است يا طبقات پايين، فقط مى‌فهمند كه طبقات زير آنان را به طرف بالا فشار مى‌دهد، و طبقات بالا آنان را به طرف پايين و آنان در بين اين دو طبقه در تنگنا قرار مى‌گيرند، همانطورى كه نوك نيزه در آهن سرنيزه محكم كوبيده مى‌شود⁴.

و نيز در آن كتاب از عبد الرزاق، ابن جرير، ابن منذر، ابن ابى حاتم و ابو الشيخ روايت كرده‌اند كه همگى از على (علیه السلام) نقل كرده‌اند كه فرمود: به خدا سوگند آيه‌ ﴿وَ نَزَعْنَا مَا فِي صُدُورِهِمْ مِنْ غِلٍّ﴾ در باره ما اهل بدر (شركت كنندگان در جنگ بدر) نازل شده است⁵.

مؤلف: با اينكه اين جمله در بين آيات مورد بحث است و آيات مورد بحث هم در مكه نازل شده بسيار بعيد به نظر مى‌رسد كه جمله مزبور در جنگ بدر و يا در باره اهل بدر نازل شده باشد، شاهد ديگر اين معنا اين است كه نظير اين جمله يعنى آيه‌ ﴿وَ نَزَعْنَا مَا فِي صُدُورِهِمْ مِنْ غِلٍّ إِخْوَاناً عَلىَ سُرُرٍ مُتَقَابِلِينَ﴾ در سوره «حجر» كه آن نيز سوره‌اى است مكى، واقع شده