ترجمۀ تفسیر المیزان ج 8

مى‌شوند مى‌گويند: ﴿قَالَتْ أُخْرَاهُمْ لِأُولاَهُمْ رَبَّنَا هَؤُلاَءِ أَضَلُّونَا فَآتِهِمْ عَذَاباً ضِعْفاً مِنَ اَلنَّارِ﴾ و نيز در باره آنان مى‌فرمايد: هر امتى كه داخل دوزخ شود امت ديگر را لعنت مى‌كند تا آنكه با يكديگر روبرو شوند، آن وقت هر كسى از ديگرى تبرى جسته و هر كس ديگرى را لعنت مى‌كند به اين معنا كه با يكديگر احتجاج مى‌كنند، اين به آن مى‌گويد تو مرا به اينجا كشانيدى، او جواب مى‌گويد، و همچنين هر كسى مى‌خواهد كاسه را سر ديگرى بشكند، و ديگرى را به اعتراف وادار سازد بلكه بدين وسيله خود را از عذاب عظيمى كه او را احاطه كرده برهاند، غافل از اينكه امروز روز قبول عذر و روز نجات نيست¹.

مؤلف: اينكه امام (علیه السلام) فرمود: «هر امتى كه داخل دوزخ شود» معناى آيه را نقل فرموده.

و در الدر المنثور در تفسير آيه‌ ﴿لاَ تُفَتَّحُ لَهُمْ أَبْوَابُ اَلسَّمَاءِ﴾ مى‌گويد: ابن مردويه از براء بن عازب نقل كرده كه گفت: رسول خدا (صلى الله عليه وآله و سلم) اين جمله را «لا يفتح لهم» - با ياء - قرائت فرمود².

روايتى از پيغمبر اكرم (صلى الله عليه وآله و سلم) در باره كيفيت مرگ مؤمن و كافر

و نيز در الدر المنثور مى‌گويد طيالسى، ابن ابى شيبه، احمد، هناد بن سرى، عبد بن حميد و ابو داوود در سنن خود و ابن جرير، ابن ابى حاتم، حاكم - وى روايت را صحيح شمرده -، ابن مردويه و بيهقى در كتاب عذاب قبر همگى از براء بن عازب نقل كرده‌اند كه گفت: ما با رسول خدا (صلى الله عليه وآله و سلم) بدنبال جنازه‌اى از انصار براى تشييع بيرون شديم، وقتى به قبر رسيديم كه هنوز لحد را نچيده بودند، حضرت نشست ما نيز در اطراف آن جناب نشستيم، ليكن چنان مرعوب و مجذوب بوديم كه تو گويى مرگ بر سر ما سايه افكنده، نفس از كسى بيرون نمى‌آمد. حضرت چوبى در دست داشت و آن را به زمين مى‌زد، ناگاه سر بلند كرد و دو يا سه نوبت فرمود: «پناه ببريد به خداوند از عذاب قبر».

سپس فرمود: بنده مؤمن اگر در دنيا دل از دنيا كنده باشد و دلبستگيش همه به آخرت باشد در دم مرگ فرشتگانى نورانى و سفيد روى با كفن‌هاى بهشتى و حنوطى از حنوط بهشت نازل مى‌شوند و در چشم‌انداز مؤمن مى‌نشينند، بطورى كه مؤمن همه را مى‌بيند. آن گاه ملك الموت فرود آمده در بالين او مى‌نشيند و مى‌گويد: اى جان پاك بيرون شو به سوى مغفرت پروردگارت و رضوان او، پس جانش مانند آبى كه از دهان مشك فرو مى‌ريزد بيرون