ترجمۀ تفسیر المیزان ج 7

به يك معنا نيست. بلكه مراد از يوم اول مطلق ظرف است مثل اينكه مى‌گوييم: «روزى كه خدا حركت را آفريد، و روزى كه شب و روز را به وجود آورد» و حال آنكه روزهاى معمولى زائيده حركت و متفرع بر آن است، به خلاف يوم دوم كه به معناى روزهاى معمولى و روزى است كه قيامت در آن روز بر پا مى‌شود.

بحث روايتى‌

در كتاب الدر المنثور در ذيل جمله‌ ﴿يَقُصُّ اَلْحَقَّ...﴾ مى‌گويد: دارقطنى در كتاب «افراد» و ابن مردويه از ابى بن كعب روايت كرده‌اند كه گفت: رسول خدا (صلى الله عليه وآله و سلم) به مردى ياد داد كه آيه را ﴿يَقُصُّ اَلْحَقَّ وَ هُوَ خَيْرُ اَلْفَاصِلِينَ﴾ قرائت كند.¹ 

و نيز در كتاب مزبور در ذيل آيه‌ ﴿وَ عِنْدَهُ مَفَاتِحُ اَلْغَيْبِ لاَ يَعْلَمُهَا إِلاَّ هُوَ...﴾ مى‌گويد: احمد و بخارى در كتابهاى خود و حشيش بن اصرم در كتاب استقامت و ابن ابى حاتم و ابو الشيخ و ابن مردويه همگى از ابن عمر نقل كرده‌اند كه گفته است: رسول خدا (صلى الله عليه وآله و سلم) فرمود: مفاتيح (كليدهاى) غيب پنج است، و جز خدا كسى از آن اطلاع ندارد: 1 - كسى نمى‌داند فردا به چه حوادثى آبستن است مگر خداى متعال 2 - كسى نمى‌داند رحم زنان چه زمانى جنين و بار خود را مى‌اندازد، جز او 3 - كسى نمى‌داند چه وقت باران مى‌بارد جز او 4 - كسى نمى‌داند كه در چه سرزمينى مرگش فرا مى‌رسد، تنها خدا است كه مى‌داند مرگ هر كسى در كجا واقع مى‌شود 5 - كسى نمى‌داند چه وقت قيامت بر پا مى‌گردد، مگر خداى تبارك و تعالى.² 

مؤلف: با فرض اينكه اين روايت صحيح باشد، نبايد پنداشت كه با عموم آيه منافات دارد، زيرا مسلم است كه عدد مفهوم ندارد، و اگر كسى بگويد فلان مقدار پول دارم، دليل بر اين نيست كه بيشتر ندارد، و اين پنج چيزى كه در روايت ذكر شده است، برگشت همه به يك