ترجمۀ تفسیر المیزان ج 7

انجام دهد.¹ 

به گفته صاحب مجمع البيان «لامى» كه بر سر «لتفعل» درمى‌آيد اين معنا را مى‌رساند، و ليكن از كلام زجاج برمى‌آيد كه افاده اين معنا از «لـ» به تنهايى ساخته نيست، زيرا وى گفته است كه در آيه مورد بحث لفظ «كى - براى اينكه» حذف شده و تقدير آيه «و امرنا لكى نسلم» بوده است.

اين جمله يعنى جمله «و أمرنا...» عطف تفسيرى است براى جمله‌ ﴿إِنَّ هُدَى اَللَّهِ هُوَ اَلْهُدىَ﴾ و مى‌فهماند كه امر پروردگار به اينكه مردم مسلمان شوند، خود مصداقى است براى هدايت الهى، و معنايش اين است كه خداوند ما را امر كرده كه تسليمش شويم، و به خاطر اينكه زمينه براى وضع جمله‌ ﴿لِرَبِّ اَلْعَالَمِينَ﴾ در موضع ضمير فراهم گردد فاعل فعل (امر) را ذكر نكرده و فعل را به صيغه مجهول «امرنا - مامور شده‌ايم» آورد، تا بدين وسيله دلالت كند بر علت امر، پس معناى آيه اين است كه: ما از ناحيه غيب مامور شده‌ايم كه در برابر خداوند تسليم شويم، به علت اينكه او پروردگار همه عالميان است، نه براى همه آنها، پروردگار ديگرى است، و نه آن طور كه بت‌پرستان پنداشته‌اند، براى بعضى از آنها رب ديگرى است.

از ظاهر اين آيه مانند ظاهر آيه‌ ﴿إِنَّ اَلدِّينَ عِنْدَ اَللَّهِ اَلْإِسْلاَمُ﴾² - چنان كه در تفسير آن گذشت - چنين برمى‌آيد كه مراد از اسلام تنها اقرار به توحيد و نبوت نيست، بلكه مراد از آن اين است كه انسان در همه امور تسليم خداى متعال شود.

﴿وَ أَنْ أَقِيمُوا اَلصَّلاَةَ وَ اِتَّقُوهُ﴾ 

در اينجا، در نظم كلام تفننى به كار رفته است، به اين معنا كه امرى كه در جمله قبل بود، در اين جمله معناى قول را به خود گرفته گويا گفته شده باشد: «به ما گفته‌اند در برابر پروردگار عالميان تسليم شده، و نماز به پاى داشته و از او بپرهيزيد» با ذكر كلمه «و اتقوه» تمامى عبادات و اعمال دين را خلاصه كرد و تنها از ميان آنها نماز را اسم برد براى آن اهميتى كه داشته، و عنايتى كه خداوند در امر آن دارد، زيرا اهتمام قرآن شريف نسبت به نماز جاى هيچ ترديد نيست.

﴿وَ هُوَ اَلَّذِي إِلَيْهِ تُحْشَرُونَ﴾ 

وقتى بازگشت و حشر همه شما به سوى خدا باشد و حساب و جزاى شما به دست او