
ترجمۀ تفسیر المیزان ج 6
جلد ششم کتاب تفسیر المیزان، شامل ترجمه و بیان ادامه سوره مائده یعنی آیات 55 تا 120 این سوره است. در جلد ششم تفسیر المیزان، علامه طباطبایی، ابتدا با بیان و تفسیر آیات 55 و 56 سوره مائده، اثبات میکند که این دو آیه در مورد امام علی (علیه السّلام) بوده و به روایت معروف زکات در عین رکوع ایشان اشاره میکند. سپس، علامه طباطبایی به بیان و تفسیر سایر آیات سوره مائده میپردازد که برخی از مهم ترین موضوعات مطرح شده در آنها به شرح زیر است: • معنا و مفهوم اینکه آمده «قرآن، بر طغیان و کفر یهود می افزاید» • بحث روایی در مورد وظیفه علما، دست خدا و ... • علت نگرانی پیامبر از ابلاغ آنچه بر او نازل شد • شرح نزول آیه « یا ایّها الرّسول بلغ ...) و ابلاغ ولایت امام علی در غذیر خم • علت معرفی شدن نصاری به عنوان نزدیک ترین امّت از نظر دوستی به مسلمین • روایاتی پیرامون مسخ شدن برخی اقوام به شکل خوک و میمون • معنای رجس و شیطانی بودن شراب • منظور از تسلّط شیطان بر فکر آدمی و مجسّم شدن او بر فکر بشر • قمار و شراب، وسیله شیطان بر ای تفرقه افکنی میان انسانها • حرمت صید و شکار کردن در حال احرام • منشأ قواعد دین • در چه صورتی تقلید صحیح و عقلانی است • معنای هدایت و ضلالت و اینکه همه راه ها منتهی به خدا میشوند • روایاتی پیرامون خداشناسی و معرفت نفس از راه خودشناسی • پاسخ به این توهم که دین همان عرفان است • روایاتی پیرامون معجزات حضرت عیسی • ادب الهی انباء نسبت به خداوند و نسبت به مردم • روایاتی از ادب پیامبرانی چون نوح، ابراهیم، اسماعیل، یعقوب، یوسف، موسی، شعیب، یونس، ایوب و زکریا و ... • عفو و مجازات و معنای جزا و پاداش • اقسام گناه و اقسام عفو و مغفرت
ترجمۀ تفسیر المیزان ج 6
215عرض كرد آرى همه اينها را شنيدهام، امام فرمود: آيا شنيدهاى كه مىفرمايد: ﴿مِنَ اَلضَّأْنِ اِثْنَيْنِ﴾ و ﴿وَ مِنَ اَلْمَعْزِ اِثْنَيْنِ﴾ ﴿وَ مِنَ اَلْإِبِلِ اِثْنَيْنِ وَ مِنَ اَلْبَقَرِ اِثْنَيْنِ﴾1 عرض كرد: آرى شنيدهام، فرمود: آيا شنيدهاى كه مىفرمايد: ﴿يَا أَيُّهَا اَلَّذِينَ آمَنُوا لاَ تَقْتُلُوا اَلصَّيْدَ وَ أَنْتُمْ حُرُمٌ﴾ تا آنجا كه مىفرمايد: ﴿هَدْياً بَالِغَ اَلْكَعْبَةِ﴾ عرض كرد آرى شنيدهام، فرمود: اگر من آهويى شكار كنم و بكشم بنابراین چه كفارهاى بر من واجب مىشود؟ عرض كرد گوسفند، على (علیه السلام) پرسيد آيا بايد آن را به كعبه برساند؟ مرد عرض كرد آرى، حضرت فرمود: مطلب همين است. چون همانطورى كه شنيدهاى خداوند آن هدى را بالغ الكعبه ناميده2.
و نيز در الدر المنثور است كه ابن ابى حاتم از عطاى خراسانى نقل كرده كه گفت عمر بن خطاب و عثمان بن عفان و على بن ابى طالب و ابن عباس و زيد بن ثابت و معاويه در اين مساله كه محرم اگر شكارى را بكشد چه كفارهاى به عهدهاش مىآيد حكم كردهاند به اينكه بايد ديد قيمت آن شكار چقدر بوده است، با همان مبلغ اطعام مسكين كند3.
و نيز ابن جرير از ابى هريره از رسول الله (صلى الله عليه وآله و سلم) نقل مىكند كه در ذيل آيه ﴿أُحِلَّ لَكُمْ صَيْدُ اَلْبَحْرِ وَ طَعَامُهُ مَتَاعاً لَكُمْ﴾ فرمود: چيزى كه دريا از مردارها بيرون افكند همان طعام درياست4.
مؤلف: در همين معنا رواياتى از بعضى از صحابه نيز نقل شده، ليكن رواياتى كه از طرق اهل بيت (علیه السلام) نقل شده و از نظر خواننده گذشت با آن روايات مخالفت دارند.
در تفسير عياشى از ابان بن تغلب نقل مىكند كه گفت: حضور حضرت ابى عبد الله (علیه السلام) عرض كردم معناى ﴿جَعَلَ اَللَّهُ اَلْكَعْبَةَ اَلْبَيْتَ اَلْحَرَامَ قِيَاماً لِلنَّاسِ﴾ چيست؟ فرمود: كعبه را مايه قوام دين و دنياى مردم قرار داد5.
مؤلف: توضيح اين معنا در سابق گذشت.
- انعام، آيه 145-146.
- در المنثور، ج2، ص330
- در المنثور، ج2، ص330
- در المنثور، ج2، ص331
- تفسير عياشى، ج1، ص346، ح 211.
